Fosscomm 2010 στη Θεσσαλονίκη
Οι ελληνικές κοινότητες του ελεύθερου λογισμικού είχαν τη γιορτή τους την εβδομάδα που μας πέρασε, στo τρίτο Συνέδριο Κοινοτήτων Ανοιχτού Λογισμικού, στη Θεσσαλονίκη.
Το συνέδριο φιλοξενήθηκε στο ΑΠΘ και υποστηρίχθηκε από το τμήμα Πληροφορικής. Το πρόγραμμα του συνεδρίου ήταν πλούσιο, με το κεντρικό τμήμα του να λαμβάνει χώρα στη διάρκεια 2 ημερών στο συχνά κατάμεστο, και με καλή ακουστική -όσο και άβολο (9 χρόνια στα έδρανά του, ο γράφων)- αμφιθέατρο “Εμπειρίκος” της Σχολής Θετικών Επιστημών. Παράλληλα, 2 σειρές από workshops και 2 σειρές παράλληλων ομιλιών φιλοξενήθηκαν σε αίθουσες του τμήματος Πληροφορικής.
Το φετινό συνέδριο περιλάμβανε παρουσιάσεις για:
- την δράση κοινοτήτων διανομών ΕΛ/ΛΑΚ (Ελληνική κοινότητα Ubuntu , Fedora fails and that’s a good thing, Γιατί Gentoo) και τοπικών ομάδων – LUGs (HELLUG: Δράσεις και στόχοι για το 2010, Δραστηριότητες της Λέσχης Φίλων Ανοικτού Λογισμικού Κοζάνης)
- ζητήματα εκπαίδευσης με ΕΛ/ΛΑΚ (Συνεργατική μάθηση μέσω συμμετοχής σε έργα ΕΛ/ΛΑΚ, Δημιουργία εφαρμογών για τον μαθητικό υπολογιστή XO πάνω στην πλατφόρμα Sugar/python, Linux Professional Institute)
- τον ακτιβισμό ψηφιακών δικαιωμάτων (Ακτιβισμός Ψηφιακών Δικαιωμάτων στην Ε.Ε., Κίνδυνοι από τις πατέντες λογισμικού στην Ευρώπη)
- την ηλεκτρονική διακυβέρνηση (OpenGOV και κοινότητες ΕΛ/ΛΑΚ, Xρήση Ελεύθερου Λογισμικού στο Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας, Δράσεις Εταιρίας ΕΛ/ΛΑΚ, OpenEMR: Διαχείριση Ιατρικού Φακέλου)
- θέματα εθελοντισμού (Becoming a debian maintainer, Πως να συνεισφέρεις στο ΕΛ/ΛΑΚ χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις)
- εφαρμογές ηλεκτρονικού εμπορίου (OpenERP: εμπορικό πακέτο ανοιχτού λογισμικού, The OSS mechanisms inside Skroutz.gr)
- θέματα ανάπτυξης και διαχείρισης έργων ανάπτυξης (Open source in mobile development, Βάσεις δεδομένων πολλών GB με NoSQL, Extreme Web Programming, The Declarative Revolution)
- και πληθος άλλων τεχνικών θεμάτων (Linux και 802.11, Virtualization στο χώρο του open source, Distributed Storage: Parallel NFS and iSCSI with ZFS on OpenSolaris)
Το συνέδριο κοινοτήτων ΕΛ/ΛΑΚ ξεκίνησε σαν ανεξάρτητος θεσμός το 2008 στο ΕΜΠ, 4 χρόνια μετά το δεύτερο πανελλήνιο συνέδριο δημιουργών ΕΛ/ΛΑΚ, που διοργανώνεται κάθε χρόνο στον ίδιο χώρο, από την ΕΕΛ/ΛΑΚ. Το φετινό συνέδριο κοινοτήτων κρίθηκε πολύ επιτυχημένο από διοργανωτές και συμμετέχοντες, καθώς οι συμμετοχές ξεπέρασαν τις 500, ενώ η ποικιλία και το πλήθος των παρουσιάσεων ικανοποίησε τα περισσότερα γούστα.
Μέσα στο πρόγραμμα ήταν φυσικά οι συνεστιάσεις σε ταβέρνες -άτυπος θεσμός για την κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ- αλλά κι η βόλτα στο Θερμαϊκό με καραβάκι, καθώς ο ζεστός απριλιάτικος καιρός προσφέρονταν για εξορμήσεις. Εκτός προγράμματος, ένα χαρούμενο μπάρμπεκιου στο διπλανό στέκι του Βιολογικού έδωσε την ευκαιρία σε κάποιους πεινασμένους σύνεδρους να ξεγελάσουν την πείνα τους, σε συνδυασμό με την γλυκόπιοτη τσικουδιά που κερνούσε το LUG Χανίων στον πάγκο του FreeBSD. Στις -αναπόφευκτες και κλασικές- γκρίνιες, κάποια τεχνικά προβλήματα με το ασύρματο δίκτυο στέρησαν την δυνατότητα διαρκούς ζωντανής προβολής του συνεδρίου (καθώς πολλοί συμμετέχοντες είναι μανιώδεις bloggers και χρήστες του Twitter).
Από το 2004, που συμμετείχα στο πρώτο συνέδριο ΕΛ/ΛΑΚ, και ασχολιόμουν ακόμα επαγγελματικά με την πληροφορική και πιό ενεργά με το ελεύθερο λογισμικό, ένιωσα έντονα την αίσθηση του ανήκειν στη σχετικά νεότευκτη τότε κοινότητα, κι ένας απ’τους λόγους που ξεκίνησα το blogging ήταν για να συμβάλλω στην προβολή των δραστηριοτήτων της και την διάδοση του ελεύθερου λογισμικού. Από τότε, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι.
Η ελληνική κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ μεγάλωσε εκρηκτικά, και διασυνδέθηκε με την διεθνή, με δεκάδες projects να προσελκύουν νέους ανθρώπους σε εθελοντική εργασία ανά την επικράτεια, το Linux ωρίμασε κι έγινε mainstream με φιλικές προς το χρήστη, εύχρηστες και ισχυρές διανομές (Ubuntu, Fedora κλπ), η μετάφραση των βασικών έργων έχει ολοκληρωθεί και συντηρείται από ‘βετεράνους’ (καθώς η μετάφραση αποτελεί μιά απ’τις βασικές εργασίες των εθελοντών), το ελεύθερο λογισμικό έγινε πλέον αντικείμενο πολιτικής, μέσο εκπαίδευσης και πόλος καινοτομίας στη χώρα μας, κι εγώ -για να είμαι ειλικρινής- πρακτικά αποκόπηκα απ’την κοινότητα και το blogging, καθώς οι ασχολίες μου με οδήγησαν σε άλλα μονοπάτια . Το συνέδριο στη Θεσσαλονίκη ήταν μιά εξαιρετική ευκαιρία να αναθερμάνω τη σχέση μου με την κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ και τις φιλίες με τους ανθρώπους της, μετά από καιρό· αισθάνθηκα πάλι ν’ αποτελώ μέλος αυτού του δυναμικού και φιλόξενου μικρόκοσμου δραστήριων ανθρώπων, ο οποίος προάγει ήθη και πρακτικές προσφοράς, συνεργασίας και ορθολογισμού απαραίτητα στο σημερινό κλίμα κρίσης αξιών που ταλανίζει τη χώρα μας.
Η παρουσία στο φετινό συνέδριο πολλών “ιστορικών” μελών της κοινότητας, η πληθώρα των συμμετοχών και παρουσίασεων, η συνεργασία πολλών ομάδων και φορέων για την υποστήριξη του συνεδρίου, αλλά κι ένα σπάνιο photo opportunity με τα ιδρυτικά μέλη του digitalrights.gr -μία απ’τις πολλές κοινωνικές πρωτοβουλίες που ξεπήδησαν μέσα απ’την κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ- αποτέλεσαν επιπλέον τεκμήρια ότι το ελεύθερο λογισμικό στη χώρα μας αποτελεί έργο αγάπης και διαχρονικής προσφοράς.
Μετά την επιτυχημένη Fosscomm Θεσσαλονίκης, η κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ δίνει ραντεβού στο πέμπτο συνέδριο ΕΛ/ΛΑΚ, 14-15/5 στο ΕΜΠ, με περιφερειακές εκδηλώσεις σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο, στις 16/5.
Σχετικοί σύνδεσμοι:
- Φωτογραφίες από τη fosscomm 2010
Κυβερνοακτιβισμός και ψηφιακή δικτατορία
Η πολιτική και κοινωνική διαμάχη διεθνώς έχει λάβει νέες, δραματικές και δημόσιες, μορφές έκφρασης τα τελευταία χρόνια, καθώς λαοί, εταιρείες και κυβερνήσεις έχουν ανάγει τα κοινωνικά διαδικτυακά μέσα σε παλαίστρα ιδεολογιών, πολιτικών, επιχειρηματικών πρακτικών και αγώνων σε πραγματικό χρόνο.
Η “σαφρανί επανάσταση” των βουδιστών μοναχών στη Βιρμανία ήταν η πρώτη εξέγερση που καλύφθηκε σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από πολίτες δημοσιογράφους, λόγω της ολοκληρωτικής απαγόρευσης εισόδου δημοσιογράφων στη χώρα. Παρά τις δυσμενέστατες συνθήκες πρόσβασης στο διαδίκτυο, bloggers οπλισμένοι με κάμερες καθώς και ένα δίκτυο από εξόριστους βιρμανούς με συνδέσμους στο εσωτερικό της χώρας, κατάφεραν να μεταδώσουν -μέσω του YouTube- έναν καταιγισμό από εικόνες τις πρώτες μέρες της ειρηνικής εξέγερσης, συμπεριλαμβανομένης και της στιγμής της δολοφονίας του ιάπωνα δημοσιογράφου Kenji Nagai από βιρμανικά στρατεύματα. Η στρατιωτική χούντα αντέδρασε κόβοντας πλήρως τη σύνδεση της χώρας με το διαδίκτυο, “εξαφανίζοντας” τους ακτιβιστές και καταστέλλοντας βιαίως την εξέγερση. Δύο χρόνια μετά, η οργάνωση, κάλυψη και προβολή των μαζικών διαδηλώσεων στο Ιράν κατά της θρυλούμενης εκλογικής νοθείας, σε παρόμοιες συνθήκες, αποτέλεσε την πιό πολυσυζητημένη και διφορούμενη έκφανση ψηφιακού πολιτικού ακτιβισμού, και το διαρκές αντικείμενο μελέτης θεωρητικών του χώρου, σε πραγματικό χρόνο δια των ιδίων μέσων.
Ενώ η “πράσινη επανάσταση” βρίσκονταν σε εξέλιξη, ο guru της κοινωνιολογίας των social media, Clay Shirky παρουσίαζε την χρήση των social media για πολιτικό και κοινωνικό ακτιβισμό στην Κίνα, τη Νιγηρία και της ΗΠΑ σε ομιλία στο State Department, που εκείνες τις μέρες παρενέβη για να αναβληθεί η συντήρηση του Twitter, της πιό δημοφιλούς υπηρεσίας microblogging, ώστε να μην παρακωλύσει την επικοινωνία των Ιρανών ακτιβιστών που το χρησιμοποιούσαν. Ο όρος “επανάσταση του Twitter” αποδόθηκε στην ιρανική εξέγερση, αλλά πρωτοχρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τις διαδηλώσεις κατά του εκλογικού αποτελέσματος στη Μολδαβία, λίγους μήνες πριν, από τον διάσημο κυβερνοσκεπτικιστή Evgeny Morozov, ο οποίος αποδόθηκε σε διαρκή “φιλιππικό” κατά του Shirky κι άλλων ένθερμων ακαδημαϊκών υποστηρικτών του ψηφιακού ακτιβισμού, υποστηρίζοντας ότι το διαδίκτυο χρησιμοποιείται εξίσου από καταπιεστικές κυβερνήσεις για να καταστείλει εξεγέρσεις και να αλώσει συνειδήσεις. Ο Morozov αναπτύσσει τη δική του προπαγάνδα κατά της κρατικής προπαγάνδας στο διαδίκτυο, μιλώντας για spinternet (το διαδίκτυο της παραπληροφόρησης) και slacktivism (ο ακτιβισμός των νωθρών), εκθέτοντας πρακτικές καταστολής και στατιστικά που θέτουν σε αμφισβήτηση το μύθο της ψηφιακής χειραφέτησης, ιδίως σε “μη-δυτικές” χώρες.
Ίσως πουθενά δεν ήταν πιό εμφανής η αδυναμία των κοινωνικών μέσων να καταδείξουν την αδικία και να επισύρουν την κατακραυγή της παγκόσμιας κοινής γνώμης, όσο κατά τον πόλεμο της Γάζας. Για τις 22 μέρες που διήρκεσε η ολομέτωπή επίθεση του Ισραήλ, το δίκτυο πολιτών δημοσιογράφων Global Voices Online συνεισέφερε στην κάλυψη και προβολή των αντιδράσεων εντός κι εκτός της Λωρίδας της Γάζας, παράλληλα με το ειδησεογραφικό δίκτυο Al Jazeera -το μοναδικό που διατηρούσε ανταποκριτές εκεί τις μέρες του πολέμου- αλλά και το Διεθνές Κίνημα Αλληλεγγύης, του οποίου οι εθελοντές τραυματιοφορείς και ανταποκριτές βάλλονταν απ’τον ισραηλινό στρατό. Παρ’ όλα αυτά, η κολοσσιαία επιχείρηση προπαγάνδας των ισραηλινών, που αναπτύχθηκε και στο διαδίκτυο, είχε ως αποτέλεσμα να ευτελιστεί ο δημόσιος διάλογος και η πληροφόρηση σε μιά μανιχαϊστική “μάχη λέξεων”, αποπροσανατολίζοντας το ενδιαφέρον από τα καταγεγραμμένα εγκλήματα πολέμου και τις ολέθριες συνέπειες για τις ζωτικές υποδομές των πολιορκημένων Παλαιστινίων.
Τα στοιχεία που προκύπτουν φαίνονται να δικαιώνουν τον Morozov. Η έρευνα της γαλλίδας δημοσιογράφου Claire Ulrich για την έκταση της κυβερνολογοκρισίας αναδεικνύει ότι το φαινόμενο της κρατικής και εταιρικής καταστολής της έκφρασης στο διαδίκτυο είναι παγκόσμιο και εξελισσόμενο. Η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων σημειώνει ότι οι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι και bloggers διεθνώς βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο από ποτέ. 12 χώρες χαρακτηρίστηκαν και φέτος “εχθροί του διαδικτύου”, από την οργάνωση Ρεπόρτερς χωρίς Σύνορα, ενώ αναπτυγμένες δυτικές χώρες βρίσκονται στο “κατώφλι της καταστολής”, καθώς παρατηρείται επέλαση αντιδραστικών νομοθεσιών και εμπορικών συμφωνιών με το πρόσχημα της προστασίας του copyright και την καταπολέμηση της παιδικής πορνογραφίας. Σχολιάζοντας την “ξαφνική” διένεξη της Google με την κινεζική κυβέρνηση σχετικά με την λογοκρισία, η συνιδρύτρια των Παγκόσμιων Φωνών Rebecca McKinnon προτείνει στους ψηφιακούς πολίτες διεθνώς να παρέχουν κίνητρα σε κυβερνήσεις και εταιρείες ώστε να συμβάλλουν στην υποστήριξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο διαδίκτυο για τα δικά τους οφέλη. Ίσως όμως αυτό δεν είναι δυνατό όπου η ελεύθερη έκφραση αναδεικνύει λαϊκές αντιδράσεις κι εξεγέρσεις απέναντι τους, όπως στην περίπτωση των δικών μας “Δεκεμβριανών”, με αφορμή τη δολοφονία του Αλέξανδρού Γρηγορόπουλου από την αστυνομία. Πέρα από την κατάδειξη, η αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτιών της κοινωνικής αδικίας παραμένει το ζητούμενο, εντός κι εκτός της παλαίστρας του διαδικτύου.
Αναφορές
How social media can make history (Clay Shirky)
How the Net aids dictatorships (Evgeny Morozov)
Morozov vs Shirky on Digital Activism (Patrick Meier)
Censors of the Net (Claire Ulrich / Le Monde)
Gaza Strip Bombings 2008-09 (Global Voices Online)
Twittering away – the social media and the war in Gaza (Αστέρης Μασούρας)
Attacks on the Press 2009 (CPJ)
Web 2.0 versus Control 2.0 (RSF)
Google, China, and the future of freedom on the global Internet (Rebecca McKinnon)
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 6 του κοντέινερ της Ελευθεροτυπίας, στα πλαίσια του αφιερώματος “Δίκτυα”
Greece: Bloggers respond fiercely to the financial crisis
Prepublication of an article prepared for Global Voices Online.
Bloggers reacted with uncommon drama, spirit and gravitas to the financial crisis facing Greece -and by extension, the eurozone- which came to a head last week, as in it’s first major test, the socialist government elected last October fought bitter battles both at home and abroad to weather an alleged assault on the currency and country by speculators (since admitted by the eurozone chairman) and avoid defaulting on the country’s debt. After the announcement of tough austerity measures by the government in late January, followed by a renewed wave of strikes and a vague statement of support by EU leaders, involving “technical support” by the IMF, EU finance ministers met this week to thrust a narrow deadline on Greece before imposing further strict measures.
Greece: Riots and Police Brutality Commemorate Teenager’s Death
A roundup of the coverage in Greek social media of the protests and riots on the 1st anniversary of Alexandros Grigoropoulos’ killing, published in Global Voices Online.
Greece: Police violence against migrant woman triggers reforms
My contribution to the International Day for the Elimination of Violence against Women, published in Global Voices Online.