Συνέντευξη του Nico Pitney
Αναδημοσίευση απ’το πρόχειρο τετράδιο της πλήρους μετάφρασης της συνέντευξης που έδωσε ο Nico Pitney στον Παναγιώτη Παπαχατζή, την Κική Πετρίτη κι εμένα, σχετικά με την κάλυψη των ταραχών μετά τις ιρανικές εκλογές που έκανε μέσω liveblogging για τη Huffington Post και το νέο σύνθετο τοπίο της δημοσιογραφίας.
[Μετάφραση: Κική Πετρίτη, με κάποιες διορθώσεις από μένα στην αναδημοσίευση]
Παναγιώτης: Nico, είναι χαρά που σε έχουμε μαζί μας. Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στο Ιράν;
Nico: Όσον αφορά την κατάσταση στο Ιράν, είναι όλο και πιο δύσκολο να πω τι συμβαίνει. Οι πληροφορίες που «βγαίνουν» σήμερα είναι πολύ λιγότερες από οποιαδήποτε άλλη μέρα μετά τις εκλογές. Οι άνθρωποι φαίνεται να είναι απογοητευμένοι και ενοχλημένοι, κυρίως μετά τη χθεσινή απόφαση από το Συμβούλιο των Φρουρών που επιβεβαίωσε την νίκη του Αχμαντινετζάντ. Αλλά οι μεταρρυθμιστές και οι οπαδοί του Mousavi δεν αισθάνονται ακόμη ηττημένοι, από ό,τι βλέπω. Είναι πράγματι πολύ υπομονετικοί, συνειδητοποιούν ότι για να φέρουν την αλλαγή στη χώρα θα χρειαστεί κάποιος χρόνος, γεγονός που δείχνει ένα ώριμο αντιπολιτευτικό κίνημα.
Κική: Υπάρχουν πολλά θέματα σχετικά με το Ιράν στην Huffington Post. Πώς αποφασίζετε τι θα καλύψετε και τι δεν θα βάλετε;
Nico: Πραγματικά, προσπαθούμε να δημοσιεύσουμε ότι φαίνεται σχετικό και άξιο δημοσίευσης. Δημοσιεύω όσα περισσότερα νέα μπορώ να μαζέψω από τα παραδοσιακά ΜΜΕ , όπως και πολλές πληροφορίες από Ιρανούς που εκτιμώ ότι είναι ακριβείς. Είναι πάντα δύσκολο να αισθάνεσαι άνετα σχετικά με το κατά πόσο κάτι που δημοσιεύεις από το Twitter ή το Facebook είναι ακριβές. Αλλά έχω προσπαθήσει να είμαι υπομονετικός, να βρίσκω πολλαπλές πηγές, και να το καταστώ σαφές προς τους αναγνώστες, όταν δημοσιεύω κάτι που δεν έχει πλήρως εξακριβωθεί.
Προσπαθώ επίσης να δημοσιεύω ότι έχει ενδιαφέρον περιεχόμενο, που ίσως δεν έχει και τεράστια δημοσιογραφική αξία – για παράδειγμα, σήμερα το πρωί δημοσιεύτηκε ένα βίντεο με έναν αναλυτή από την ιρανική κρατική τηλεόραση, που αποχώρησε από την εκπομπή όταν τον αποκάλεσαν «Βρετανό πράκτορα». Δεν είναι πραγματικά “νέα” αλλά είναι συναρπαστικό και βοηθά να δοθεί μία ιδέα του τι βλέπουν οι Ιρανοί.
Παναγιώτης: Το άξιο δημοσίευσης συχνά περιγράφει αυτό που «παίζει» στα παραδοσιακά ΜΜΕ, όπως η τηλεόραση. Το Ιράν δείχνει σαφώς ότι η ανθρώπινη πλευρά των ειδήσεων είναι “άξια δημοσίευσης”. Δεν συμφωνείς; Η δυνατότητα όλων μας να γράφουμε για το τι συμβαίνει είναι μια επανάσταση.
Nico Pitney: Ναι, συμφωνώ απόλυτα. Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο λειτούργησαν σαν σύνδεσμοι με Ιρανούς στο Twitter, που δεν τους γνώριζαν προσωπικά, που δεν γνωρίζουν καν τα πραγματικά τους ονόματα. Ωστόσο, αυτές οι πλατφόρμες μας επέτρεψαν να βιώσουμε αυτά τα γεγονότα μαζί, και οι αναγνώστες επένδυσαν πολλά σε αυτή την ιστορία.
Για το ρόλο των social media στις ανταποκρίσεις απ’ το Ιράν
Κική: Πιστεύεις ότι τα social media (Twitter, Friendfeed κλπ.) βοήθησαν τους ανθρώπους να έχουν μια σαφή εικόνα για το τι γίνεται εκεί;
Nico: Νομίζω ότι όταν λέμε “ο κόσμος παρακολουθεί” το Ιράν, γίνεται σε μεγάλο βαθμό λόγω των νέων τεχνολογιών. Το Twitter έπαιξε σημαντικό ρόλο, ναι. Αλλά ίσως πιο σημαντικό είναι το YouTube και άλλα video sites. Αυτά τα βίντεο επέτρεψαν η κρίση στο Ιράν να γίνει τηλεοπτική ιστορία, είναι άλλωστε ο τρόπος με τον οποίο οι περισσότεροι άνθρωποι στη Δύση εξακολουθεί να λαμβάνουν νέα. Η ύπαρξη τέτοιων καθηλωτικών, συναισθηματικών βίντεο από το Ιράν είχαν καθοριστική συμβολή στο να αναδειχθεί ως μια μεγάλη παγκόσμια ιστορία. Για τα άτομα στο Ιράν, ωστόσο, φαίνεται ότι ο παλιομοδίτικος τρόπος, η «στόμα με στόμα» οργάνωση εξακολουθεί να είναι το πιο σημαντικό εργαλείο.
Αστέρης: Δεδομένου του ρόλου του Twitter ως του κατ’ εξοχήν εργαλείου ρεπορτάζ -και προπαγάνδας- σε αυτή την ιστορία, ποιες είναι οι σκέψεις σου σχετικά με τη χρησιμότητα του στις ιστορίες που βρίσκονται εν εξελίξει και που κρατούν ίσως για μέρες; Γιατί, όταν στους δημοσιογράφους από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης στην Τεχεράνη απαγορεύτηκε να κάνουν ρεπορτάζ στους δρόμους, αλλά όχι από τα δωμάτια των ξενοδοχείων τους, δεν χρησιμοποίησαν το Twitter (εκτός από τον Jim Sciutto και σε αντίθεση π.χ. με παρουσιαστές του CNN) για να ελέγξουν ή να διαψεύσουν φήμες που προέρχονταν από την Τεχεράνη; Γιατί και εσύ δεν χρησιμοποίησες τον λογαριασμό του Twitter; (@nicopitney, μόνο 2 tweets την τελευταία εβδομάδα)
Nico: Λοιπόν, δεν είμαι σίγουρος ότι Twitter ήταν το κατ’ εξοχήν εργαλείο σε αυτή την ιστορία. Έγινε μια πολύτιμη προσπάθεια κάλυψης από τα παραδοσιακά μέσα, τόσο στα Περσικά, όσο και στον αγγλόφωνο τύπο. Συχνά, οι δημοσιεύσεις στο Twitter θεωρούνταν αξιόπιστες και αξιοποιούνταν μόνο όταν υπήρχε κάποιο είδος βίντεο ή φωτογραφίας σαν απόδειξη των ισχυρισμών τους.
Πιστεύω ότι η χρησιμότητα του Twitter ήταν ότι αποτέλεσε ένα φόρουμ, τύπου “chat room”, όπου οι άνθρωποι -κυρίως εκτός του Ιράν- θα μπορούσαν να ανταλλάσσουν πληροφορίες που είχαν βρει στο web. Χρησιμοποίησα πολύ το Twitter, κι οι αναγνώστες έστελναν πολλές πληροφορίες που έβρισκαν στο Twitter, αλλά το μεγαλύτερο μέρος των αναρτήσεων μου έγινε από τον επίσημο λογαριασμό της HuffPost (@huffpolitics) και όχι από τον προσωπικό μου λογαριασμό.
Αστέρης: Υπήρχε, όμως, και κάποια σύγχυση σχετικα με το όλες αυτές οι φωτογραφίες και τα βίντεο δημοσιεύονταν με σωστές ημερομηνίες, για παράδειγμα. Πώς χειρίστηκες το δίλημμα μεταξύ της αναφοράς της προέλευσης και του φόβου για την ασφάλεια των πολιτών δημοσιογράφων που εμπλέκονταν;
Nico: Υπήρξε κάποια σύγχυση σχετικά με τα βίντεο. Αφού παρακολούθησα τόσα πολλά, βρήκα ότι ήταν συχνά ευκολότερο να καταλάβω εάν ένα βίντεο ήταν ή δεν ήταν παλιό (καθώς, αν ήταν παλιό, πιθανόν να το είχα ξαναδεί). Αλλά ακόμα και όταν αισθανόμουν πολύ σίγουρος ότι ένα βίντεο ήταν από μια συγκεκριμένη ημέρα, δεν μπορούσα πότε να είμαι απόλυτα βέβαιος, και το διευκρίνιζα –το πολύ να έλεγα ότι “κατά τα φαινόμενα” ή ότι “αναφέρθηκε” ότι είναι από μια συγκεκριμένη ημέρα. Αυτό είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε.
Η ανησυχία για την ασφάλεια είναι ένα άλλο σημαντικό ζήτημα. Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί ήταν όλοι σε δημόσιο χώρο’ κάποιοι επέλεξαν να κρύψουν την ταυτότητα τους, άλλοι όχι, όμως όταν τα βίντεο ανέβαιναν στο YouTube και διαδίδονταν, λίγα μπορούσαμε να κάνουμε για να κρύψουμε τις ταυτότητες τους.
Για το ρόλο του liveblogging στην κάλυψη των γεγονότων στο Ιράν
Αστέρης: Με το liveblogging, το δικό σου και άλλων -Matthew Weaver (Guardian), Andrew Sullivan (Daily Dish), Robert Mackey (NYT The Lede), Scott Lucas (Enduring America), Daily Kos- δώσατε τον ρυθμό της κάλυψης για τις αμφισβητούμενες εκλογές του Ιράν και την εξέγερση που ακολούθησε. Πιστεύεις ότι το liveblogging θα γίνει δεκτό ως μέσο από τα τηλεοπτικά δίκτυα στην κάλυψη του επόμενου μεγάλου πόλεμου ή εξέγερσης, ή το liveblogging είναι πολύ “τραχύ ” & άμεσο για το prime time;
Nico: Νομίζω ότι το liveblogging, όχι μόνο θα το «αγκαλιάσουν» και άλλοι, αλλά θα βελτιωθεί και πολύ. Τα τελευταία 3-5 χρόνια υπήρξε μια μεγάλη ανάπτυξη σε sites που συγκεντρώνουν πληροφορίες (όπως και η Huffington Post), τα οποία κοσκινίζουν όλες τις παραδοσιακές και μη παραδοσιακές πηγές ειδήσεων, ώστε να βοηθήσουν τους αναγνώστες να έχουν το καλύτερο περιεχόμενο. Το liveblogging είναι το επόμενο στάδιο της συγκέντρωσης πληροφοριών, που θα περιλαμβάνει το περιεχόμενο που βγαίνει από τις ιστοσελίδες των social media, το Twitter, το YouTube κλπ.
Νομίζω ότι μπορεί να περιγραφεί ως μία “κοινότητα συλλογής ειδήσεων”. Για ένα σημαντικό γεγονός, όπως το Ιράν, ή τα γεγονότα στην Ονδούρα, για παράδειγμα, υπάρχουν υπερβολικά πολλές πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στον κόσμο. Οι ιστοσελίδες, που θα ψάξουν το θέμα εις βάθος και που θα παρουσιάσουν τα καλύτερα, πιο ενδιαφέροντα, πιο ακριβή κομμάτια των πληροφοριών, θα είναι πολύ χρήσιμες, νομίζω.
Ένας από τους λόγους που ο Andrew Sullivan και εγώ πετύχαμε, νομίζω, ήταν επειδή ήμασταν διατεθειμένοι να υιοθετήσουμε μια συγκεκριμένη άποψη – υποστηρίξαμε την αντιπολίτευση, θέλαμε οι απαιτήσεις των διαδηλωτών να ακουστούν. Είναι ένα διαφορετικό είδος δημοσιογραφίας από ότι κάνει η New York Times’ όχι απαραίτητα καλύτερο, αλλά διαφορετικό. Έχει όμως ένα μεγάλο όφελος, που πιστεύω συνίσταται στο ότι οι αναγνώστες μας ενδιαφέρονται περισσότερο μας στέλνουν πληροφορίες, να μας βοηθούν να βελτιώσουμε την κάλυψη μας και να μας προσφέρουν εθελοντικά τον χρόνο τους, γιατί μας βλέπουν σαν συμμάχους.
Αστέρης: Είναι η κάλυψη εξελισσόμενων ιστοριών μέσω liveblogging ομαδική προσπάθεια ή μπορεί ένα άτομο να τα καταφέρει μόνο του για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα; Θυμάμαι, αναρωτιόμουν αν ορισμένοι από εσάς «βγήκαν εκτός κούρσας», όταν οι δρόμοι της Τεχεράνης είχαν ηρεμήσει για μερικές ημέρες, λόγω και της διαφοράς ώρας. Θα ήταν βοηθητικό αν γράφατε σε ζευγάρια ή ομάδες, με βάρδιες;
Nico: Νομίζω ότι όσο περισσότεροι άνθρωποι κάνουν liveblogging, τόσο το καλύτερο. Είναι αρκετά χρονοβόρο και οι επιπλέον πηγές πάντα βοηθούν. Ήταν πάντα ενοχλητικό να ξυπνάς στις ΗΠΑ και να συνειδητοποιείς ότι ήταν ήδη αργά το απόγευμα στο Ιράν, τόσα πολλά είχαν ήδη συμβεί.
Για την ερώτηση στον Obama
Κική: Ο Πρόεδρος Obama σου έδωσε ειδική «άδεια» για να του απευθύνεις μία ερώτηση, κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου για το Ιράν. Έβαλες το Ιράν μέσα στον Λευκό Οίκο 
Πως αισθάνεσαι γι ‘αυτό;
Nico: Ήταν μια αρκετά συναρπαστική εμπειρία. Εντυπωσιάστηκα από το πόσοι πολλοί Ιρανοί έστειλαν ερωτήσεις, με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο, και νομίζω ότι ήταν αξιέπαινο εκ μέρους του Προέδρου να θέλει να ερωτηθεί από έναν Ιρανό (αν και προσπάθησε να αποφύγει την ερώτηση!)
Επίσης, λεει πολλά, για το πόσο έχουν προχωρήσει τα νέα μέσα τα τελευταία χρόνια. Νιώθω ότι η ποιότητα του περιεχομένου μας ανταγωνίζεται τον παραδοσιακό τύπο σε πολλά μέτωπα κι έχουμε αρχίσει να κερδίζουμε κάποια αναγνώριση.
Παναγιώτης: Σχετικά με την ερώτηση της Κίκης για τον Obama, ορισμένοι από τους συναδέλφους σου δεν το είδαν έτσι. Δέχτηκες πολλές επικρίσεις. Μήπως επειδή τα συμβατικά ΜΜΕ αισθάνονται κάπως ..άβολα με τα νέα μέσα;
Nico: Υπήρξε κάποια κριτική, αλλά όχι πολλή, τελικά. Το θέμα είναι ότι στους δημοσιογράφους αρέσει να γράφουν για τους εαυτούς τους, και έτσι, όταν μια “αντιπαράθεση” σαν αυτή συμβαίνει, τραβάει την προσοχή των ΜΜΕ, παρ΄ότι ο περισσότερος κόσμος δεν δίνει δεκάρα.
Επίσης, οι δημοσιογράφοι που εργάζονται για τα παραδοσιακά ΜΜΕ κριτικάρουν με μεγάλη άνεση άτομα από τα νέα μέσα, ενώ πολύ σπάνια θα ασκήσουν κριτική σε συναδέλφους τους από τον παραδοσιακό τύπο.
Για παράδειγμα, ένας ρεπόρτερ στην ίδια συνέντευξη τύπου όπου συμμετείχα κι εγώ ρώτησε τον πρόεδρο Obama αν συνεχίζει να καπνίζει. Αν είχα κάνει εγώ μια τέτοια εύκολη ερώτηση, θα με είχαν κατασπαράξει, αλλά επειδή ο δημοσιογράφος εργαζόταν για ένα παραδοσιακό συγκρότημα, κανείς δεν είπε λέξη.
Κική: Την προηγούμενη εβδομάδα συνελήφθη ο Έλληνας δημοσιογράφος Ιάσων Αθανασιάδης. Διαθέτεις κάποιες πληροφορίες σχετικά μ’αυτό;
Nico: Όχι, δυστυχώς δεν έχω. Γνωρίζω ότι η οικογένειά του ενδιαφέρεται πολύ να επισημανθεί το γεγονός ότι είναι Έλληνας –έχει και βρετανική υπηκοότητα και όλοι ανησυχούν ότι η κυβέρνηση του Ιράν θα τον αντιμετωπίσει πιο αυστηρά εξαιτίας της. Όμως, η ελληνική κυβέρνηση πιέζει για την απελευθέρωσή του και ο Αθανασιάδης είναι πιο στενά συνδεδεμένος με την Ελλάδα απ’ ότι με την Βρετανία.
Σε σχετική εξέλιξη, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν σήμερα ότι ένας δημοσιογράφος από Newsweek «ομολόγησε» ότι είναι κατάσκοπος. Αυτό μπορεί να είναι μια ένδειξη για το τι θα συμβεί σε άλλους ξένους δημοσιογράφους που συνελήφθησαν στο Ιράν.
Για τη δημοσιογραφία των πολιτών
Αστέρης: Αναφορικά με την κρίση που αντιμετωπίζουν τα «παλιά μέσα» και τη συνεχιζόμενη συζήτηση για το μέλλον της δημοσιογραφίας, πώς μπορείς να προσθέσεις «συντακτική αξία» και μια αίσθηση επαγγελματικής εργασιορροής σε μιά διαδικασία τόσο εγγενώς απείθαρχη, όπως η δημοσιογραφία πολιτών;
Πιστεύεις ότι η Huffington Post, και άλλα έγκυρα νέα μέσα, μπορούν να διδάξουν μεθόδους και δεοντολογία σε μη επαγγελματίες δημοσιογράφους, χωρίς να γίνουν καταπιεστικά; Κι έχουν τα ίδια κάτι να μάθουν από ημι-επαγγελματίες bloggers ή ακόμη και από ερασιτέχνες βετεράνους;
Nico Pitney: Η Huffington Post έχει ένα project που λέγεται «Μάτια & Αυτιά», εστιασμένο κυρίως στην δημοσιογραφία των πολιτών εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Στέλνουμε σε καθέναν από τους συμμετέχοντες έναν μακρύ κατάλογο με τις κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να ακολουθήσουν, προκειμένου να εξασφαλίζουν ότι το ρεπορτάζ τους είναι ακριβές και δίκαιο.
Για τα άτομα στο Ιράν, είναι πολύ πιο δύσκολο να συμβεί, κυρίως λόγω των προβλημάτων που αφορούν στην επικοινωνία με τους ανθρώπους εκεί. Αλλά, για παράδειγμα, πολλοί παρότρυναν Ιρανούς που κάνουν βίντεο να περιλαμβάνουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με την ημερομηνία και τον τόπο που γυρίστηκαν, με την προϋπόθεση ότι κάτι τέτοιο είναι ασφαλές, έτσι ώστε οι θεατές να κατανοήσουν καλύτερα την πηγή των πληροφοριών.
Γενικότερα, υπάρχουν εξαιρετικές ομάδες που προσφέρουν εκπαίδευση σε πολίτες και ημι-επαγγελματίες δημοσιογράφους στις Ηνωμένες Πολιτείες, και υποθέτω ότι υπάρχουν παρόμοιες οργανώσεις και σε άλλες χώρες.
Υπάρχουν projects σε διάφορες χώρες -στο Μεξικό, για παράδειγμα- που δίνουν βιντεοκάμερες σε άτομα για να καταδείξουν τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συμβαίνουν στις χώρες τους. Αλλά είναι πάντα μία ευαίσθητη κατάσταση, λόγω των σοβαρών κινδύνων που εμπεριέχονται στην τεκμηρίωση αυτού του είδους των εγκλημάτων -αν βοηθήσεις στο να αποκαλυφθούν, γίνεσαι σημαντικός στόχος των παραβατών.
Σε ό, τι αφορά τώρα το να γινόμαστε καταπιεστικοί, ποτέ δεν ήταν μια σημαντική ανησυχία. Σίγουρα δεν λέμε στους πολίτες δημοσιογράφους τι να γράψουν ή πώς να το γράψουν, με την ουσιαστική έννοια του όρου. Πέρα από τις βασικές αρχές όπως η ακρίβεια, τονίζουμε το ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι ειλικρινείς σχετικά με το υπόβαθρο τους. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της προεδρικής εκστρατείας των ΗΠΑ, είχαμε ανταποκριτές που υποστήριζαν ανοικτά κάποιους από τους υποψηφίους. Αυτό δε μας ενοχλούσε, με την προϋπόθεση ότι ήταν ξεκάθαροι απέναντι στους αναγνώστες μας σχετικά με τις πολιτικές τους απόψεις και ότι οι ιστορίες τους ήταν απόλυτα ακριβείς.
Κική: Και μια τελευταία ερώτηση. Μετά το Ιράν, τι; Πιστεύεις ότι τα νέα μέσα θα συνεχίσουν να έχουν ηγετικό ρόλο σε κρίσεις σαν και αυτή;
Nico Pitney: Είναι πάντα δύσκολο να προβλεφθεί τι θα επακολουθήσει -κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει με βεβαιότητα πώς το Twitter θα απογειωθεί. Αλλά οπωσδήποτε, τα social media θα συνεχίσουν να είναι μια τεράστια και αυξανόμενη δύναμη στην πολιτική, και τα παραδοσιακά ΜΜΕ θα συνεχίσουν να προσπαθήσουν και να συγκεντρώνουν τις πιο σημαντικές πληροφορίες που διανείμονται μέσω των social media. Νομίζω ότι είναι μια εξαιρετική υπηρεσία για όλους εκείνους τους ανθρώπους που δεν έχουν το χρόνο να περάσουν όλη την ημέρα ψάχνοντας το Twitter, το Facebook κλπ.
