Επιστροφή στη μουσική
Τώρα που τελείωσε η Eurovision, μπορούμε επιτέλους ν’ ασχοληθούμε πάλι με τη μουσική;
Δεν είναι τόσο ότι σνομπάρω το “θεσμό”, αν και θα ‘χα πράγματα να πω για τον τρόπο που προωθούνται οι “καλλιτέχνες” και οι μουσικές τάσεις στη Eurovision (μη ρωτήσετε, θα το μετανιώσετε). Θυμάμαι όμως το διαγωνισμό που γίνονταν τη βραδιά που μάθαμε για το Τσερνομπίλ, 20 χρόνια πριν, κι από τότε ακόμα μου φαίνονταν ναφθαλίνη και παλιά δαντέλα το όλο σκηνικό: εντελώς αποκομμένο από την διεθνή μουσική πραγματικότητα, μιά άσκηση κατασκηνωτικής (η Eurovision ήταν πάντα camp, δεν έγινε χτες) ιδεατής διασκέδασης: μαζευόμαστε γύρω απ’ την γκλαμουράτη -και πανάκριβη- φωτιά και σκαρώνουμε ένα χαζο-σώου με μοναδικό σκοπό να διασκεδάσουμε πριν πέσουμε για ύπνο. Με εξαίρεση κάτι τραγουδάκια τύπου Waterloo, που έγραψαν λαμπρή κομητική τροχιά στα charts, και τους Abba οι οποίοι ήταν ίσως οι μοναδικοί νικητές του διαγωνισμού που μετά έκαναν πολύχρονη διεθνή καριέρα, έχω την εντύπωση πως η Eurovision ήταν πάντα αποκομμένη από τη διεθνή μουσική σκηνή, και δεν πρόσφερε τίποτα καινούριο στις τάσεις που καθόρισαν την εξέλιξή της (ενδέχεται, βέβαια, να κάνω λάθος· δεν έχω εντρυφήσει επαρκώς στην εξαιρετική αναδρομή του nik_kit, και έχω σταματήσει να παρακολουθώ το “θεσμό” εδώ και πάνω από 6 χρόνια).
Η καλή μουσική δε χρειάζεται διαγωνισμούς και βάθρα. Στις μέρες μας, δεν χρειάζεται καν προώθηση, με την κλασική έννοια. Τα παραδοσιακά μοντέλα παραγωγής και διανομής (δισκογραφικές, charts και playlists) νοσούν, όχι μόνο γιατί η τεχνολογία κάνει πιό εύκολη την ιδιωτική παραγωγή και την αυτοπροώθηση, αλλά επειδή τελικά κερδοσκοπούν σε βάρος της ελεύθερης έκφρασης. Το κοινό έχει βρει πιά τον τρόπο να “πίνει από το λάστιχο”, και δε χρειάζεται μεσολαβητές και βαρώνους. Το σύγχρονο word of mouth είναι τα podcasts, το internet radio, τα ελεύθερα σαμπλάκια και τα πεσκέσια των blogs. Στο εξωτερικό, όπου η αντίληψη της εκούσιας κι επιλεκτικής πληρωμής για αξιόλογα δωρεάν αγαθά είναι πιό εδραιωμένη, ανεξάρτητοι μουσικοί και τα μέσα που τους προωθούν βιοπορίζονται από τις μικροπληρωμές και τις online αγορές, παρ’ ότι (ίσως, ακριβώς επειδή) διαθέτουν τις δημιουργίες τους με άδειες ελεύθερης χρήσης. Απέναντι στα νέα σουπερμάρκετ, όπως το iTunes, που χρησιμοποιούν λογισμικό DRM για να εξασφαλίσουν την επιβίωση των δισκογραφικών, ανοίγουν χιλιάδες διαδικτυακά παράθυρα ανεξάρτητης μουσικής έκφρασης: podcasts αποκλειστικά με μουσική που διατίθεται με άδειες Creative Commons και προσωπικά πειράματα όπως το Apparat του συγγραφέα Warren Ellis (“-δωρίστε μου μουσική για να κάνω podcasts, τομάρια“), εταιρείες όπως η Magnatune, που λειτουργούν με την ηθική και τις άδειες της κοινότητας open source, ραδιοφωνικοί σταθμοί όπως το Radio Paradise, που στηρίζονται οικονομικά στις δωρεές των ακροατών τους, αλλά και πειράματα προσαρμοσμένης ακουστικής εμπειρίας του τύπου Last.fm και Pandora. Πριν μερικά χρόνια, “όλα τα λεφτά” ήταν να κατεβάσεις στη ζούλα με το Napster το τελευταίο single της Madonna ή των Metallica. Πλέον, όμως, η εξοικείωση του κοινού με το ελεύθερο μοντέλο των p2p κοινοτήτων διανομής, αλλά και τις νέες μεθόδους οργάνωσης πληροφορίας στο διαδίκτυο του επιτρέπει να αποτινάξει τις παρωπίδες των εταιρειών και να δει πέρα από τα charts και τους κατασκευασμένους αστέρες. Έτσι κι αλλιώς, τώρα που οι αμερικανικές δισκογραφικές έχουν επεκτείνει και στην Ευρώπη το κυνήγι της πειρατείας, θα αναγκαστούμε να στραφούμε στους ανεξάρτητους καλλιτέχνες.
Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τη Eurovision; Καμία απολύτως. My point exactly. Yπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος ελεύθερης μουσικής δημιουργίας εκεί έξω: ανοίξτε τ’ αυτιά σας, απολαύστε την και μοιραστείτε την.
Σχετικά:
- Podcasting Legal Guide, Content Curators & CC licensed music podcasts (CCWiki)
- ccMixter, PodSafe Audio, jamendo, Musique Libre (portals)
- IndieFeed, Amplified, Magnatune (podcasts)
- Indieish & The Revolution
- gnomoradio.org, mozCC (εφαρμογές)
- Ωραία. Απόσυρση της Ελλάδας (και κάθε χώρας) από τη Εurovision ΤΩΡΑ (Arxedia Media, 21/5/06)
- Απεταξάμην τον Σατανά (digital-era, 21/5/06)
- Creative Commons Is Rewriting Rules of Copyright (Washington Post, 15/3/05)
- Wired: Sample the Future (11/04)
This rant brought to you by: Creative Commons and my aching molar. File under: “Let’s all get some fuckin’ perspective”
