Νισάφι πιά, Θεσσαλονίκη
Ο Argos ξεψαχνίζει τις δηλώσεις και τις προθέσεις των διοργανωτών του πρόσφατου διεθνούς συμποσίου του ΕΒΕΘ για την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, κι ανακαλύπτει φύκια για μεταξωτές κορδέλες ..Φρανκφούρτης, ενώ οι αυθαίρετα σχεδιαζόμενες αναπλάσεις για την πόλη δεν έχουν τελειωμό.
Σκοπός των διοργανωτών του συμποσίου ήταν να ανοίξουν τα μάτια των τοπικών παραγόντων και των πολιτών για το πως μπορεί να αναπτυχθεί μιά σύγχρονη πολη, παίρνοντας παραδείγματα από την εμπειρία του Δουβλίνου, της Μπολόνια, της Βαλένθια, της Φρανκφούρτης, του Μπέρμινχαμ και της Λειψίας. Άλλα τα μάτια του λαγού, κι άλλα της ..ηλεκτρικής κουζίνας, όμως, όπως άλλες είναι και οι δυνατότητες και οι ανάγκες των πόλεων αυτών με εκείνες της Θεσσαλονίκης. Για παράδειγμα,
Η Φραγκφούρτη:
- εκτείνεται σε μια επιφάνεια 248,3 km 2
- από αυτά το 31,8% είναι με γη κτισμένη αλλά που συνορεύει με άκτιστο κομμάτι γης. Αυτό σημαίνει ΑΠΛΑ
- Το 17,7% της γης χρησιμοποιείται για την κυκλοφορία των πολιτών της
- Το 15,4% είναι δάση
- Το μήκος των συνόρων της είναι 113 χλμ
Ο πληθυσμός της Φραγκφούρτης είναι 650.000 κάτοικοι !!!! Τι σημαίνει αυτό; Μεγαλύτερη άπλα κύριε πρόεδρε!!!
Σαφώς και χρείαζεται η επαφή με τη διεθνή εμπειρία για να ξεκολλήσει η Θεσσαλονίκη από την ψωροπερήφανη και μονόχνωτη κακομοιριά που τη δέρνει. Σε τακτική βάση, όμως, μέσα από ανοικτά για τον πολίτη κανάλια, και κάνοντας χρήση των δυνατοτήτων που δίνει η τεχνολογία για αμφίδρομη συμμετοχή, κι όχι μέσα από exclusive συνέδρια με κρυφές ατζέντες, που γίνονται στα μουλωχτά. Σαφώς και διαβάζοντας τις εντυπώσεις από το συνέδριο, στο κεντρικό δισέλιδο του Αγγελιοφόρου της περασμένης Κυριακής (δυστυχώς, δεν είναι διαθέσιμα online τα πιό ενδιαφέροντα άρθρα της εφημερίδας), θα ζηλέψει ένας Θεσσαλονικιός και θα νιώσει πως η πόλη του έχασε όχι μόνο το τρένο, αλλά και τις ράγες. Όπως τόνισε κι ο ο πρόεδρος των ΔΕΘ και ΕΒΕΘ, το συμπέρασμα που προκύπτει για μιά ακόμα φορά, είναι πως μόνο με κοινωνική συναίνεση και διάλογο μπορεί να μεταμορφωθεί μιά πόλη σε σύγχρονο θαύμα.
Που τη βλέπετε όμως την συναίνεση, όταν ο ίδιος άνθρωπος σχεδίαζε κι ανέθετε τον περασμένο χειμώνα, υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας, τη πρόταση της μεγαλύτερης και σημαντικότερης ανάπλασης για την πόλη, αυτή του άξονα ΔΕΘ – Γ’ ΣΣ – Τσιρογιάννη – Πάρκου ΧΑΝΘ; Τότε, οι ρόλοι ήταν αντεστραμμένοι, και ο πρόεδρος της Hellexpo ήταν που δήλωνε πως “απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσει αυτός ο εξαιρετικός σχεδιασμός είναι η συμμετοχή της πόλης και των φορέων της”. Ο δε δήμαρχος (που σε κάθε ευκαιρία, πλέον, προτείνει τη μεταφορά της ΔΕΘ στους Λαχανόκηπους), δήλωνε τότε πως “σε γενικές γραμμές περνάει η άποψη του δήμου Θεσσαλονίκης, ότι η Διεθνής Εκθεση πρέπει να παραμείνει στο κέντρο της πόλης μας”. Στη συνέχεια, η πρόταση Καλατράβα αποδείχτηκε ..καφτερή πατάτα, και ο δήμαρχος, πρωτοστατώντας στις αντιδράσεις των τοπικών φορέων, μπλόκαρε το σχέδιο (η χρυσή λάρνακα επιστράφηκε άραγε από τον Ισπανό αρχιτέκτονα;). Όμως, και η ίδια η διοίκηση της ΔΕΘ άδειασε το σχέδιο Καλατράβα (ή μήπως, αυτός ήταν ο ρόλος του εξ’ αρχής;) στις αρχές του χρόνου, όταν προχώρησε σε αναπροσαρμογή του σχεδίου ανάπλασης, βάσει της μελέτης Δοξιάδη, για να επωφεληθεί από το νομοσχέδιο για τις ΣΔΙΤ. Φυσικά, το σχέδιο αυτό όχι μόνο δεν προβλέπει μεταφορά της Έκθεσης, αλλά ούτε κατ’ ελάχιστο μείωση των εκθεσιακών χώρων.
Γίνεται της κακομοίρας, τελευταία, από μονομερή κι ανοικονόμητα σχέδια ανάπλασης για την πόλη μας. Στο συνέδριο του ΕΒΕΘ, που είχε σκοπό μάλλον να λειτουργήσει σα μέσο πίεσης για την προώθηση του νέου σχεδίου ανάπλασης της ΔΕΘ (με δέλεαρ τις 4.000 θέσεις στάθμευσης που ακούστηκε πως θα δημιουργήσει), παρά για αναγόμωση του σχεδίου Καλατράβα, ο δήμαρχος έκλεψε πάλι τις εντυπώσεις -μετά την πρόταση συντριβανάτης ανάπλασης της πλατείας Αριστοτέλους, που παρουσίασε την προηγούμενη εβδομάδα- καθώς στα 10′ που εμφανίστηκε, ανήγγειλε την κατάρτιση στρατηγικού σχεδίου μετατροπής της Θεσσαλονίκη σε ..Βαρκελώνη, την προσπάθεια ανάληψης των Μεσογειακών Αγώνων του 2013, της EXPO του 2017 και των Ολυμπιακών του 2032, ενώ ζήτησε προίκα μέρος της φορολογίας των Θεσσαλονικέων. Μετά απ’ αυτό, η επίσης αιφνιδιαστική ανακοίνωση του προέδρου της HELEXPO, μιάς ακόμα πρότασης ανάπλασης του εκθεσιακού κέντρου της ΔΕΘ, απλά, πέρασε απαρατήρητη. Σύμφωνα με δηλώσεις του ίδιου του δημάρχου στη Μακεδονία της Κυριακής της 19/3, στο σκεπτικό διεκδίκησης των Μεσογειακών περιλαμβάνεται και το κίνητρο για φορτσάρισμα των μεγάλων έργων που θα δοθεί, “διότι δε θα μπορούμε να κάνουμε αγώνες με τρύπες μέσα στην πόλη”.
Το κόστος της χαμένης υποψηφιότητας της Πάτρας για τους Μεσογειακούς του ’03 ανέρχεται σύμφωνα με εκτιμήσεις στα 1.5M€. Τα λεφτά αυτά τα έχουμε ήδη χάσει, λοιπόν, τη στιγμή που οι ανάγκες της πόλης για ουσιαστικές βελτιωτικές παρεμβάσεις δεν έχουν τελειωμό, ενώ διακινδυνεύουμε ακόμα μιά ήττα γοήτρου, ως αουτσάϊντερς της τελευταίας στιγμής, αυτή τη φορά απέναντι σε πόλεις όπως η Μυρσίνη και η Λατάκεια (τουλάχιστον, η Σαραγόσα και η Τεργέστη είχαν και ένα ανάλογο ειδικό βάρος). Και σε όλα αυτά, πάλι, καμιά κοινωνική συναίνεση και διάλογο δε βλέπω. Ο φτερωτός γιατρός αποφάσισε μονομερώς ότι η διεκδίκηση των ξεπεσμένων Μεσογειακών Αγώνων, σαν η απαρχή μιάς σειράς απέλπιδων διεκδικήσεων ηχηρών διοργανώσεων, είναι ότι πρέπει για να τονωθούν οι οικονομικές δραστηριότητες και οι βιoτικές συνθήκες στην ασθενή πόλη μας, και έγραψε μακροπρόθεσμη συνταγή με δυνατές παρενέργειες.
Μονομερώς, εξάλλου, αποφασίστηκε και η ανάπλαση της πλατείας Αριστοτέλους, αφού, όπως μαθαίνω, ο σχεδιασμός ανατέθηκε στην τεχνική υπηρεσία του Δήμου, χωρίς να περάσει για έγκριση από την Εφορία Νεοτέρων Μνημείων, και περάστηκε εμβόλιμα στην ημερήσια διάταξη του δημοτικού συμβουλίου προς ψήφιση, χωρίς να δοθεί πρώτα ο φάκελος του σχεδίου στις δημοτικές παρατάξεις. Μονομερές και το προσωπικό στοίχημα του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ για την επέκταση του αεροδιαδρόμου 10-28 του αεροδρομίου “Μακεδονία” ένα χιλιόμετρο μέσα στο Θερμαϊκό, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων και την αγωνία των κατοίκων της περιοχής για την αλλοίωση του φυσικού τοπίου, αλλά και κάποιες αξιόλογες εναλλακτικές προτάσεις που προκύπτουν για συζήτηση, έστω και την ύστατη στιγμή. Μονομερείς και οι μεθοδεύσεις για την κατασκευή του μετρό, και κυρίως της “υποθαλάσσιας” αρτηρίας, των μεγάλων έργων για τη Θεσσαλονίκη που η πόλη ποτέ δε χώνεψε, και η τελική εξαγγελία των οποίων αποτέλεσε το προσωπικό στοίχημα του πρωθυπουργού στην προπέρσινη ΔΕΘ. Οι τρύπες του μετρό ανοίγουν τον επόμενο μήνα, εκείνες της υποθαλάσσιας τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, ενώ δε φαίνεται να έχουν ληφθεί μέτρα για τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις των έργων αυτών, τη στιγμή που η πόλη ήδη στερείται 1.000 θέσεις πάρκινγκ, λόγω της μονομερούς, για μιά ακόμα φορά, απόφασης του δημάρχου να κατασκευάσει νέο δημαρχιακό μέγαρο στην ανατολική έξοδο του κέντρου.
Βέβαια, το focus του συμποσίου του ΕΒΕΘ δεν ήταν τόσο στην βελτίωση των βιοτικών συνθηκών των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, όσο στη βελτίωση των επιχειρηματικών συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή. Η τρέχουσα κακοδαιμονία μας, όμως, δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής, όπως λέει κι ο ANemos:
Είναι κομμάτι ενός μοντέλου (ΥΠΟ-)ανάπτυξης αυτό. Μια υπό-ανάπτυξης που χαϊδεύει το πιο άθλιο κομμάτι μας. Το πιο αντιπαραγωγικό. Το πιο συντηρητικό. Το πιο «στ’ αρχίδια μας κι εμάς». Το πιο απωθητικό εντέλει ακόμη και για εκείνους, ντόπιους και ξένους, που θέλουν πραγματικά να επενδύσουν σε αυτή την πόλη.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς, καθώς αυτό τον καιρό των ισχνών μεταολυμπιακών αγελάδων σκάνε όλα τα φασούλια της υπανάπτυξης και της αποσύνδεσης των σχεδιασμών από τις ανάγκες της πόλης. Από τη Μακεδονία του περασμένου Σαββάτου:
Οι απευθείας πτήσεις της Ολυμπιακής προς τις Βρυξέλλες, το Παρίσι και το Μόναχο έχουν ήδη καταργηθεί. Οι διαμαρτυρίες πολιτών και φορέων που επιμένουν ότι αυτός ο αποκλεισμός δυσχεραίνει τις μετακινήσεις και κατ’ επέκταση τις συναλλαγές τους, πέφτουν στο κενό. Την ίδια στιγμή οι πτήσεις προς Ντίλελντορφ και Στουτγκάρδη μειώθηκαν και, όπως φαίνεται η κατάργησή τους είναι θέμα χρόνου.
Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τον εκμηδενισμό των αποστάσεων ο αποκλεισμός της Θεσσαλονίκης δεν αφορά μόνο την ευρωπαϊκή γειτονιά της αλλά και την νησιωτική Ελλάδα. Η πόλη συνδέεται με τις Κυκλάδες με ελάχιστα δρομολόγια τα οποία βαίνουν προς κατάργηση, την τύχη της επιδοτούμενης γραμμής προς Σάμο, Κω και Ρόδο δεν την ξέρουμε ακόμη, ενώ ο “Κεντέρης” μας εγκατέλειψε οπότε ξεχνάμε και την απευθείας μετάβαση σε Λήμνο, Χίο Μυτιλήνη.
Δε φταίει, φυσικά, μόνο η διάλυση της Ολυμπιακής γι’ αυτή την απομόνωση, ούτε και οι (δίκαιες) διαμαρτυρίες των κατοίκων της Κασσάνδρας για τα απόνερα του “Κεντέρη”, αλλά η απαξίωση της Θεσσαλονίκης, για την οποία είμαστε συνένοχοι όλοι οι πολίτες της, ακόμα περισσότερο κι απ’ τους ανερμάτιστους προύχοντες που εκλέγουμε ή/και ανεχόμαστε.
Που είμαστε εμείς σ’ όλα αυτά; Που είμαστε ακόμα και στις συζητήσεις για το μέλλον της Θεσσαλονίκης; Πότε συμμετείχαμε στους σχεδιασμούς αυτής της πόλης-φούσκας;
Ντρέπομαι για λογαριασμό των συμπολιτών μου. Παρ’ όλα τα δεινά στα οποία έχει υποβάλλει αυτή την πόλη, ο Ατσαλάκωτος προβλέπεται να εκλεγεί για τρίτη τετραετία με ποσοστό πάνω από 42%, επειδή μας αρέσει να μας χαϊδεύουν τ’ αυτιά με μεγαλόσχημους τοπικισμούς· κι επειδή η πραγματικότητα έξω από την πόρτα μας τρομάζει τόσο, που προτιμούμε να εναποθέτουμε τις ελπίδες μας στα Λόττο των Μεγάλων Διοργανώσεων και των Μεγάλων Έργων που σχεδιάζονται ερήμην μας, και να εκχωρούμε τις τύχες της πόλεις σε κομματικές παρατάξεις, από το να ανασκουμπωθούμε οι ίδιοι για να την κάνουμε καλύτερη.
Αρκετά πιά. Ας τραβήξουμε μιά γραμμή (στο τσιμέντο), κι ας τους δώσουμε να καταλάβουν πως δε θέλουμε άλλους σχεδιασμούς για την Θεσσαλονίκη που να μας αφήνουν απ’ έξω· δεν είναι συντηρητισμός αυτό, συλλογική αυτοάμυνα είναι. Ας συνηθίσουμε να συνδιαλεγόμαστε μεταξύ μας πρώτα, κι οι σχεδιασμοί θα ακολουθήσουν φυσικά. Η κοινωνική συναίνεση προϋποθέτει πρώτα απ’ όλα αμοιβαία εμπιστοσύνη των εμπλεκομένων μερών, κι αυτή δε χτίζεται από τη μιά μέρα στην άλλη.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο οι αυθαίρετοι σχεδιασμοί, αλλά και ποιοί τους απεργάζονται. Οι διάφοροι Ιζνογκούντ και ριψάσπιδες της θλιβερής δημοτικής “αντιπολίτευσης” μου είναι κάτι λιγότερο από αδιάφοροι, και οι πολίτες δεν τους εμπιστεύονται. Αν τους πονάει έστω και στο ελάχιστο η Θεσσαλονίκη, το καλύτερο δώρο που μπορούν να της κάνουν είναι να καταβάλλουν όλοι μαζί -ανεξαιρέτως ιδεολογιών και προσωπικών φιλοδοξιών- μιά σοβαρή προσπάθεια για να μας απαλλάξουν από τον Ατσαλάκωτο, και μετά να αποσυρθούν σιγά σιγά από το προσκήνιο (το διατύπωσα ευγενικά)· για να καθαρίσει το τοπίο από το μίασμα των διαπλοκών και τις αράχνες του συντηρητισμού, για να μπορέσουν -αλλά και για να αναγκαστούν επιτέλους- οι νέοι να πάρουν τις τύχες της πόλης στα χέρια τους. Όσο για τη ΔΕΘ, οι ιθύνοντες της οποίας διοργάνωσαν το συμπόσιο του ΕΒΕΘ, και σε χώρο της οποίας φιλοξενήθηκε πρόσφατα η συγκέντρωση ακόμα μιάς θνησιγενούς (γιατί εμφανίζονται πάντα πριν τις δημοτικές εκλογές) “πρωτοβουλίας για τη Θεσσαλονίκη“: μπορεί κάποτε να ήταν το καμάρι της πόλης, αλλά πλέον την στραγγαλίζει, στερώντας της ένα σκανδαλωδώς τεράστιο χώρο, που θα μπορούσε να ικανοποιήσει ζωτικές της ανάγκες. Η δική μου γνώμη είναι πως όποια πρόταση ανάπλασης της περιοχής δεν περιλαμβάνει την απομάκρυνση των εκθεσιακών χώρων, δεν γίνεται με γνώμονα το συμφέρον της πόλης και των κατοίκων του κέντρου. Προσωπικά, αλλάζω τη ΔΕΘ -και το Γ’ ΣΣ- μ’ ένα πάρκο, κι ένα υπόγειο πάρκινγκ. Χαλλλαρά.
ΥΓ: Ξέρω, κι αυτός αυθαίρετος σχεδιασμός είναι, αλλά τουλάχιστον είναι εύλογος και αναγκαίος, με βάση τα σημερινά δεδομένα της πόλης. Τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει, όμως, γιατί έχουμε αποδεχτεί την Ήττα και δε νοιαζόμαστε πλέον. Prove me wrong, suckers…
Ανανέωση (14/4 20:30): Σύμφωνα με τα αποτελέσματα “μέτρησης της Metron Analysis”, που δημοσίευσε η Ελευθεροτυπία στο φύλλο της 11/4,
Θετικές και αρνητικές γνώμες για τους υποψηφίους: Παπαγεωργόπουλος 59,8 θετικές και 36,7 αρνητικές[..]Στην έρευνα, σύμφωνα με πληροφορίες, αναδεικνύονται ως τα πλέον σημαντικά προβλήματα για την πόλη: κυκλοφοριακό 30,5, έλλειψη πάρκινγκ 27,7, συγκοινωνίες 13,1, καθαριότητα 12,5, οδικό δίκτυο 11, πράσινο 9,8, ενώ η ανεργία είναι στην 7η θέση των προβλημάτων με 7,5%.
60% των Θεσσαλονικιών γουστάρουν αυτά που κάνει ο δήμαρχος για την πόλη; Όχι δεν τους πειράζουν, ή τα αγνοούν, αλλά τα επικροτούν; Λογικό να θεωρείται μεγαλύτερο πρόβλημα το κυκλοφοριακό (συνολικό ποσοστό 81,3%), αλλά κάτω από 10% των κατοίκων απασχολεί η έλλειψη πρασίνου; Κανέναν δεν τον απασχολεί η αέρια ρύπανση, η έλλειψη ενημέρωσης για τα μεγάλα έργα και η λογική υλοποίησής τους, η ηχορρύπανση, η αισθητική των δημοσίων χώρων και η συρρίκνωσή τους; (τι να λέμε τώρα για την διαχείριση στερεών αποβλήτων, την έλλειψη διευκολύνσεων για ΑΜΕΑ και την ακτινοβολία από το Χορτιάτη· αυτά είναι ..ψιλές ελιές) Σε ποιά πόλη ζω, τελικά, και γιατί μπαίνω στον κόπο να ασχολούμαι; Βέβαια, για μιά ακόμα φορά, δεν αναφέρεται στο άρθρο η μέθοδος με την οποία έγινε η δειγματοληψία, ούτε το μέγεθος και ή σύσταση του δείγματος. Lies, damned lies and statistics, ελπίζω…
If we stop to gaze upon a star / People talk about how bad we are…
Ours is not an easy age / We’re like tigers in a cage
What a Town Without Pity can do..The young have problems Many problems / We need an understanding heart..
Why don’t they help us, try to help us / Before this clay and granite planet falls apart…– “Town Without Pity”, Gene Pitney (R.I.P., 5/4/06)
