Καλα(σ)τραβό-city
Ο Αγγελιοφόρος, στο χθεσινό φύλλο του αποκάλυπτε τα πρακτικά και τις εντυπώσεις των παριστάμενων από τη μυστική σύσκεψη με τον Santiago Calatrava για την ανάπλαση της ΔΕΘ.
Το θέμα είχε σχολιάσει πρόσφατα κι ο Argos. Σύμφωνα με το άρθρο του Γιώργου Μητράκη, ο ισπανός αρχιτέκτονας κατέθεσε πρόταση για ενσωμάτωση σε ενιαία λειτουργία μιας περιοχής 280 στρεμμάτων, με επίκεντρο τους εκθεσιακούς χώρους της ΔΕΘ, που περιλαμβάνει και την έκταση του Γ’ Σώματος Στρατού, αλλά και το κομμάτι από την κάτω πύλη της ΔΕΘ στην πλατεία ΧΑΝΘ μέχρι τη θάλασσα. Το σχέδιο μιλάει για “πέντε δέσμες σαν τα δάκτυλα ενός χεριού”, με ενδιάμεσους πνεύμονες πρασίνου και πεζοδρόμους που θα διευκολύνουν την κυκλοφορία των πεζών, καθώς και άνετους χώρους στάθμευσης, για “ευρεία έκταση πρασίνου, κατά το πρότυπο του Central Park“, για εξομάλυνση της υψομετρικής διαφοράς μεταξύ της Εγνατίας και της παραλιακής με την προσθήκη υπόγειων επιπέδων στο χώρο της Εκθεσης και την υπερύψωση του υπέργειου τμήματός της (!), για τη δημιουργία ενός περιπτέρου έκτασης 40.000 τ.μ. (!!) και για γλυπτό μέσα στη θάλασσα (!!!) που “θα σηματοδοτεί ό,τι και ο Πύργος του OΤΕ για την Εκθεση”.
Σύμφωνα πάντα με το άρθρο, τα σχέδια εντυπωσίασαν τους παριστάμενους προύχοντες, εκτός από τον Νομάρχη, που μίλησε για την ανάγκη να υπάρξει μέριμνα και για το υπόλοιπο πολεοδομικό συγκρότημα και τη βιομηχανική περιοχή, που αργοπεθαίνει (να και μιά φορά που συμφωνώ με την τοποθέτησή του). Σε sidebox του άρθρου, που δεν εμφανίζεται στην ηλεκτρονική έκδοση, ο άγνωστος Τ. εγείρει τρία εύλογα ερωτήματα:
- Γιατί τόση μυστικότητα για ένα θέμα ουσία και τύποις δημόσιου ενδιαφέροντος;[..]
- Γιατί αφού υπάρχει σκέψη για τόση μεγάλη παρέμβαση στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, δεν έγινε ένας διεθνής διαγωνισμός ώστε να συμμετάσχουν οι μεγαλύτεροι αρχιτέκτονες του κόσμου και της Ελλάδας και να προκύψουν πολύ περισσότερες από μία λύσεις[..];
- Γιατί να πλανιώνται σκιές για πιθανά οφέλη που ορισμένοι μπορούν να εποφθαλμιούν, εκμεταλλευόμενοι και το νέο θεσμικό πλαίσιο περί συνεργειών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα; Γιατί πλήρωσε 300.000 ευρώ τον κ. Καλατράβα για τη μελέτη του η εταιρεία Interexpo, στην οποία συμμετέχουν η ΔΕΘ και ιδιώτες; Πως γίνεται ιδιώτες να πληρώνουν για ένα σχέδιο που μπορεί και να μην υλοποιηθεί; Και πως γίνεται μιά δημόσια εταιρεία, όπως η ΔΕΘ, να πληρώνει μιά μελέτη κατ’ ανάθεση και όχι με διαφανείς διαδικασίες;
Εγώ θα προσθέσω και τα εξής:
-
- Πως εξηγείται, ενώ κινείται αρτηριοσκληρωτικά ο πολεοδομικός σχεδιασμός εδώ και δεκαετίες, να προκύπτει ξαφνικά -και να επικυρώνεται ακαριαία!- μυστικό σχέδιο σαρωτικού επανασχεδιασμού της ζωτικότερης μοίρας της πόλης, τη στιγμή που πληθαίνουν οι φωνές για έλλογη διαχείριση των χώρων που περιλαμβάνει; Μήπως υπάρχουν ευρύτερες συμπαιγνίες που έχουν δώσει την ευχή τους, και τις οποίες δε γνωρίζουμε;
- Θα ζητηθεί και θα συνεκτιμηθεί ποτέ η γνώμη των κατοίκων της Θεσσαλονίκης για αυτούς τους μεγαλεπήβολους (βλέπε επίσης νέο δημαρχείο, υποθαλάσσια και μετρό) σχεδιασμούς; Θα υπάρξει συγκεκριμένη μέριμνα για την εξυπηρέτηση των κυκλοφοριακών αναγκών κατά τη διάρκεια της υλοποίησής τους, ή να τυλίξουμε την καταφρονεμένη νύφη σ’ ένα κουκούλι και να ξενιτευτούμε μέχρι να ολοκληρωθεί η μεταμόρφωση;
- Πως γίνεται, κατά τα φαινόμενα, να απέχει ή να αποκλείεται από τόσο σημαντικές διαβουλεύσεις ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Θεσσαλονίκης; Έχουν μελετηθεί σε βάθος οι περιβαλλοντικές και κυκλοφοριακές επιπτώσεις των προτεινόμενων παρεμβάσεων; (ειδικά όταν γίνεται λόγος για εξομάλυνση υψομετρικών διαφορών!) Έχει ληφθεί υπ’ όψη το master plan και οι πλείστες μελέτες παρελθόντων ετών από επιτροπές και μηχανικούς, που φημολογείται ότι μουχλιάζουν στα συρτάρια;
- Υπάρχει συγκεκριμένη στρατηγική για την τόνωση της τοπικής επιχειρηματικότητας και του συνεδριακού τουρισμού, και την αξιοποίηση του παραθαλάσσιου χαρακτήρα της πόλης, εκτός από κινήσεις αόριστου εντυπωσιασμού, όπως το περίπτερο μαμούθ και το γλυπτό μέσα στη θάλασσα;
- Υπάρχει, έστω και κατόπιν εορτής (ή καλύτερα, φαγοποτιού) πρόθεση για να επιτραπεί η συμμετοχή στον σχεδιασμό ντόπιων αρχιτεκτόνων και εικαστικών καλλιτεχνών;
- Και κυρίως (drumroll, η ερώτηση των 200 εκατομμυρίων ευρώ), που θα χωρέσουν το Central Park ..φάσκελο και όλα τα υπόλοιπα θαυμαστά έργα, αν δεν απομακρυνθούν οι υπάρχουσες δομές (ΔΕΘ, Γ’ ΣΣ) στη συγκεκριμένη περιοχή;
Ευτυχώς, σε πείσμα της τοπικής Camarilla, δεν είναι όλοι οι συμπολίτες μας αδιάφοροι κι αμέτοχοι: ιδέες κι απόψεις υπάρχουν, όπως και γνώση των προβλημάτων και των αιτίων τους, και προτεινόμενες λύσεις. Ο Ημίαιμος σχολιάζει, με αφορμή την έκκληση των Μυστικών του Κόλπου για να αποτραπεί η επέκταση του αεροδιαδρόμου «10-28»:
Δεν υπάρχει παραλιακή πόλη στον κόσμο, ΟΥΤΕ ΜΙΑ, που να έχει τη θάλασσα μπροστά της και να λειτουργεί ως ΜΕΤΣΟΒΟ αγνοώντας παντελώς τη μεγαλύτερη πηγή ανάπτυξης και πλούτου.[..] Στη σημερινή της μορφή [η εικόνα της παραλίας] είναι ένας τοίχος προς τη θάλασσα αντί μια γέφυρα προς αυτήν.
Και ο Argos προτείνει, από το thess.gr, μιά πιό ορθολογική έκδοση της παραπάνω πρότασης:
Σε μια πόλη όπου το πράσινο είναι το λιγότερο, αναλογικά ανά κάτοικο, στην Ευρώπη, ο χώρος της ΔΕΘ θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σαν χώρος πρασίνου, γκρεμίζοντας επιτέλους τα απαίσια κτίσματα που λέγονται περίπτερα. Αν είχαμε την διάθεση, σαν πόλη, σαν τοπική αυτοδιοίκηση, θα μπορούσαμε να περάσουμε ένα βήμα παρακάτω. Να ενοποιήσουμε τους χώρους των Πανεπιστημίων, ΔΕΘ, Γ’ Σώματος Στρατού (με ταυτόχρονη έξωση των στρατιωτικών), Πάρκου, Αρχαιολογικού και Βυζαντινού Μουσείου, με κατάλληλη ρύθμιση των δρόμων (π.χ. υπόγειοι) ώστε να υπάρχει ένα ενιαίο πράσινο μέτωπο στο στενότερο σημείο της πόλης.
Έτσι θα μπορούσαν να αναδειχθούν τα δυο μουσεία αλλά και το καταπληκτικό κτίριο του Γ’ΣΣ που θα μπορούσε, αν είχαμε άλλο δήμαρχο να είναι αυτό το Δημαρχείο και να μην χρειάζεται να σηκώσουμε και άλλο κτίριο. Παράλληλα [..] θα μπορούσαν στους ίδιους χώρους, υπόγεια, να δημιουργηθούν πάρκινγκ.
Ένα είναι το σίγουρο: τίποτα καλό δεν πρόκειται να προκύψει από μυστικές διαβουλεύσεις, ίντριγκες και διαπλοκές, που αποκλείουν τη συμμετοχή των πολιτών και των παραγωγικών κλάδων που δραστηριοποιούνται στην πόλη από τους σχεδιασμούς. Ή, αλλιώς: open source my city, now!
Γιατί κάποια μέρα, αργά η γρήγορα, η Νύφη θα ξυπνήσει από το κώμα, και θα θυμάται ποιοί την πυροβόλησαν στο κεφάλι.
Ανανέωση (19:24): Ο Μικροπολιτικός γράφει σήμερα στην έντυπη έκδοση των Νέων ότι είχε επιβληθεί non-disclosure agreement “πριν λίγο καιρό” στους τοπικούς άρχοντες από τον πρόεδρο της ΔΕΘ για την παρουσίαση Calatrava. Αν δε διέρρεε στον τύπο, δηλαδή, πότε θα το μάθαιναν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι; Προς τι ή τόση μυστικότητα; Για να μην το πάρουν χαμπάρι o Gehry, ο van der Rohe και η Hadid και παραπονεθούν ότι δεν τους στρέχουν οι προύχοντες της πόλης μας; Μήπως έχουν κι άλλες αναπλάσεις – φασούλια κατά νου και επί χάρτου που δεν μας φανερώνουν;
ΥΓ: Και για να πιάσουμε και τα “απλά” θέματα: τα φρεάτια θα ξεβουλώσουν επιτέλους, ή θα ζήσουμε και φέτος σκηνές Νέας Ορλεάνης, όπως πρόσφατα έζησαν πολλοί κάτοικοι του νομού; Και, σε τι στάδιο εφαρμογής βρίσκεται ο νέος συγκοινωνιακός χάρτης της πόλης που εξαγγέλθηκε τον περασμένο Απρίλιο;
