Ο γαλλικός Μάης του ’05
Βγάζω το καπέλο στους γάλλους, και για το ..ζαβολιάρικο
href="http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=627686&lngDtrID=245">Όχι
που είπαν τελικά στην διαστρέβλωση του ευρωπαϊκού ιδεώδους, και για το ότι,
σε αντίθεση με μας, κέρδισαν το δικαίωμα να το πουν.
Ζαβολιάρικο το γαλλικό Όχι, γιατί, ας το παραδεχτούμε: κανείς δεν διάβασε το
κείμενο του Ευρωσυντάγματος.
Εμείς, συνηθισμένοι στο να μας επιβάλλουν φιρμάνια χωρίς να ζητάνε τη γνώμη μας, γιατί δε μας αφορούσε και οι γάλλοι γιατί βρήκαν
μοναδική ευκαιρία να εκφράσουν την αντίθεση τους στους αντιλαϊκούς
σχεδιασμούς των κομισάριων, στην αλαζονεία του ..
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Jacques_Chirac">Super Menteur, στο
απερίσκεπτο ξεχείλωμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον προβληματισμό τους για
την οικονομική κρίση που μαστίζει την γηραιά ήπειρο και η οποία
href="http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/2984209.stm">έπληξε, φυσικά,
και τη χώρα τους. Η αρνητική ψήφος των γάλλων αποτελεί επίσης την πιό ηχηρή,
επι ευρωπαϊκού εδάφους, εναντίωση στην πλήρη απελευθερωση των αγορών, από την
εποχή των επεισοδίων της Γένοβας. Από την
href="http://www.iht.com/articles/2005/05/30/news/france.php">IHT:
In the down-at-heel Belleville district in northeastern Paris, Doucha
Belgrave, 57, said she had voted no because the charter represented "a
Europe of the lowest common denominator"."I believe in Europe, but not in a free-market Europe where everyone
competes with everyone else and the result is lower wages and less security
for all," Belgrave said, echoing one of the most popular arguments of
the no camp.
Ο κάθε πολιτικός, βέβαια, καβαλάει το κύμα με τον τρόπο του και εξηγεί το
αποτέλεσμα του γαλλικού δημοψηφίσματος όπως τον συμφέρει. Για παράδειγμα: ο Barroso -η προστατευόμενη του οποίου
href="http://www.euractiv.com/Article?tcmuri=tcm:29-132241-16&type=LinksDossier">οδηγία περί υπηρεσιών είχε προκαλέσει πανευρωπαϊκές αντιδράσεις- επιτέθηκε πριν το δημοψήφισμα στους γάλλους πολιτικούς λέγοντας ότι δε μπορεί να κάνει τη δουλειά τους και εμφανίστηκε μετά, με ύφος χιλίων (ξινισμένων) καρδιναλίων, σε κοινή συνέντευξη τύπου με τον πρωθυπουργό του Λουξεμβούργού Junker προσπαθώντας να κάνει damage control (όπερ, “it ain’t over till the fat lady sings”).
Ο
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Marie_Le_Pen">Le Pen, πάλι, οραματίζεται
την Εκδίκηση των
Sith και επικαλείται τις αρχές της Ε’ Δημοκρατίας για
να εξαναγκάσει τους υποστηρικτές του Ναι σε παραίτηση, ενώ ο
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Nicolas_Sarkozy">Sarkozy βγάζει
href="http://www-tech.mit.edu/Shakespeare/julius_caesar/julius_caesar.3.2.html">
λόγους Μάρκου Αυρήλιου, με ολίγη από "vive la différence
Européene", και πριονίζει γρηγορότερα την καρέκλα του Chirac (για
href="http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3673102.stm">κάποιο λόγο, αυτός ο
τύπος μου θυμίζει τον Smiler, από το Transmetropolitan, απέναντι στον Beast του Chirac). Το μότο που κυκλοφορεί στα χείλη όλων των γάλλων πολιτικών μετά το δημοψήφισμα, πάντως (“Ευρώπη δε γίνεται χωρίς τους ευρωπαίους πολίτες”), δείχνει ότι τουλάχιστον οι imagemakers το πιάσανε το μήνυμα.

Υπάρχουν ομοιότητες αυτού του Όχι με το περσινό κυπριακό’ το καταλαβαίνει κανείς από την κατήφεια των
"νικητών" και των δύο δημοψηφισμάτων κι απ’ το μούδιασμα που
διακατέχει τους εμπλεκόμενους παρατηρητές (εμάς, δηλαδή). Ασφαλώς και
εγκυμονούν κίνδυνοι για την ομαλή ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ενοποίησης από το
φρένο που πάτησαν κάποιοι εκ των ..βασικών μετόχων. Πιό επικίνδυνη όμως,
ακόμα κι από τον παραπαίοντα γίγαντα των ΗΠΑ, είναι για ολόκληρο τον πλανήτη
μιά Ευρώπη με το πόδι στο γκάζι, μεθυσμένη από τις θολές προοπτικές της
παγκόσμιας οικονομικής κυριαρχίας’ μιά Ευρώπη άκαμπτη, που δεν ξέρει πότε
να αναδιπλώνεται, ν’ αφουγκράζεται τα σημεία των καιρών και ν’ ακούει
τις φωνές των λαών της.
Το σύνταγμα μπορεί να περιμένει. Καλύτερα να μείνουμε λίγο ακόμα σ’ ένα
κουτσό κείμενο και
να πετύχουμε την κοινή συνειδητοποίηση της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας με
ουσιαστική συμμετοχή στις πολιτικές διαδικασίες, παρά να τυλίξουμε όπως -
όπως τα προβλήματα, τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες 25 λαών σε μιά κόλλα χαρτί, όσο εμβληματική κι αν είναι αυτή των καλών τους προθέσεων για ενοποίηση. Όταν πρωτάκουσα για το
Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, πίστεψα ηλιθίως ότι η Ίδρυση της Ευρώπης θα γίνονταν με
επικύρωσή του, με ταυτόχρονα δημοψηφίσματα, σε όλες τις χώρες της Ένωσης.
Χωρίς αυτή την υπέρτατη πολιτική πράξη, με τη συμμετοχή όλων των λαών που
δεσμεύονται (κατά το “νυμφεύονται”) από το κείμενό του, το ευρωσύνταγμα στερείται νοήματος. Ομολογώ
ότι αν γίνονταν δημοψήφισμα στη χώρα μας, πιθανότατα θα ψήφιζα Ναι,
επηρεασμένος από τις Κασσάνδρες και τους καιροσκόπους. Οι γάλλοι όμως όχι μόνο δεν είναι εναντίον της ευρωπαϊκής οικοδόμησης (courtesy of Talos, ψάξτε επίσης εκεί που λέει Les motivations du « Non »), αλλά έδειξαν ότι είναι πιό ευρωπαίοι απ’ όλους μας. Με την αρνητική ψήφο τους υπό τις δεδομένες συνθήκες, αποδοκίμασαν πρώτα και κυριότερα μιά προβληματική διαδικασία.
Όποιος ψέγει τους γάλλους για τη ..μπαγαποντιά τους, μάλλον δεν έχει
καταλάβει πως λειτουργεί η σύγχρονη
href="http://tsakthan.blogspot.com/2004_01_01_tsakthan_archive.html">έμμεση
αντιπροσωπευτική δημοκρατία: η πολιτική σκέψη πρέπει να μεταφράζεται σε
πολιτική πράξη με την κάθε ευκαιρία που δίνεται για ψήφο (και οι ευκαιρίες
αυτές να επιδιώκονται όσο το δυνατόν συχνότερα), αλλιώς οι σχεδιασμοί
προχωρούν ερήμην του πολίτη. Οι πολιτικοί το γνωρίζουν και γι’ αυτό
μιλάνε για θρίαμβο της δημοκρατίας σε τέτοιες περιπτώσεις, ανεξαρτήτα του
αποτελέσματος. Αν παραπονιόντουσαν για το άστοχο της ψηφοφορίας, θα έπρεπε να
αποδεχτούν ταυτόχρονα ως λύση τη συχνότερη απόδοση του δικαιώματος ψήφου
στους πολίτες. Εν κατακλείδι, οι σπανίζουσες,
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Granularity">αδρές, δυϊκές επιλογές των πολιτών
οδηγούν σ’ αυτό που λέγεται "έλλειμμα δημοκρατίας".
Η -υποτίθεται- επαπειλούμενη από την ολοκληρωτική εφαρμογή της άμεσης
δημοκρατίας
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Democracy#Tyranny_of_the_majority">τυραννία
της πλειοψηφίας δεν αφορά περιπτώσεις όπως η αλλαγή πολιτεύματος και η
συμμετοχή σε υπερεθνικές πολιτικές (όχι μόνο οικονομικές’ ελπίζω
να το πήραμε χαμπάρι σήμερα) ενώσεις. Το δημοψήφισμα θα έπρεπε να είναι η
προφανής επιλογή σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στη διαδικασία της ψήφισης
του ευρωσυντάγματος. Το ότι δεν συνέβη αυτό στη δικιά μας σημαίνει ότι κάτι
πάει πολύ στραβά στις σχέσεις των εκλεγμένων αντιπροσώπων με τους πολίτες:
αυτοί δε μας εμπιστεύονται για να αποφασίσουμε για κάτι τόσο σημαντικό, κι
εμάς δε μας ενδιαφέρει να διεκδικήσουμε το δικαίωμα της απόφασης. Όπως και
να’ χει, η σημερινή ψήφος των γάλλων μας ντρόπιασε όλους, πολίτες και
πολιτικούς, "στη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία".
Μέχρι τη στιγμή που η συναίνεση θα αποτελεί συνειδητή πολιτική πράξη και όχι
μπλαζέ αποδοχή ειλλημένων αποφάσεων, το Όχι -με γνώση και άποψη- θα είναι πιό υπεύθυνη και πιο ..sexy επιλογή!
ΥΓ: Η αφίσα είναι από το δημοψήφισμα του ’58, όταν το Ναι του 78.9% των γάλλων οδήγησε στην υιοθέτηση του συντάγματος της href="http://en.wikipedia.org/wiki/Fifth_Republic">Ε’ Δημοκρατίας.
Ανανέωση (31/5 1:00): Αξιόλογα άρθρα (και σχόλια) από την ελληνική μπλογκόσφαιρα σχετικά με το γαλλικό δημοψήφισμα στο Ιστολόγιο (1, 2), το Τεκμήριο, το b r e a t h e, το open, το Ημερολόγιο, τους Sraosha – Rakasha, το dogblogger, το vita moderna, ο Πιτσιρίκος (1, 2), το Blue-and-White Icehouse, τις Διαστάσεις, το Reality Tape, το Don’t Kiss the Frog (1, 2), το Σπιτάκι. Ο Άγγελος αφιερώνει στους γάλλους (ή μήπως σ’ εμάς;) το αναπόφευκτο ποίημα του Κώστα Καβάφη. Επίσης, για να μην ξεχνάμε και τους συμπολίτες μας εκτός των συνόρων της Ελλάδας, αρκετά blogs αφιερωμένα στην πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης προσφέρουν χρήσιμο έργο στην αξιολόγηση του γαλλικού Όχι (Europhobia, European Democracy, A Fistful of Euros, North Sea Diaries). Κάποια άλλα παραληρούν. Η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Margot Wallström, το blog της οποίας έχει λοιδωρηθεί όσο λίγα άλλα από τους ευρωσκεπτικιστές, δεν έχει ακόμα σχολιάσει το αποτέλεσμα.
Ανανέωση (1/6 15:00): Όσο για τους έλληνες, σύμφωνα με έρευνα που έγινε επί δείγματος 800 ατόμων για λογαριασμό του Mega, η πλειοψηφία θα ψήφιζε Όχι. Στην ίδια έρευνα, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων δήλωσε επίσης άγνοια για το περιεχόμενο του ευρωσυντάγματος αλλά και για το γεγονός ότι επικυρώθηκε από την Βουλή.
Ανανέωση (3/6 04:00): Η Margot Wallström σε μετρημένο σχόλιο για το αποτέλεσμα, παραδέχεται ότι “εμείς στην ΕΕ δεν υπήρξαμε καλοί ακροατές”. Η συζήτηση που ακολουθεί το post είναι ενδιαφέρουσα.