Η αναγέννηση του Linux desktop
Δύο διανομές νέας γενιάς του Linux, βασισμένες στο Debian, ανοίγουν νέους δρόμους για την επικράτηση του ελεύθερου λειτουργικού συστήματος στη μάχη του desktop. Όμως και η διανομή ..παλαίουρας, παρά τα κάποια προβλήματα ευκινησίας, παραμένει μάχιμη και συνεχίζει να τροφοδοτεί την επιχειρηματική καινοτομία.
Το Hoary Hedgehog είναι η τελευταία έκδοση της δημοφιλούς διανομής Ubuntu Linux, που ποντάρει στην ευχρηστία. Το παράξενο αφρικανικό όνομα της σημαίνει “ανθρωπιά στους άλλους”, και “είμαι αυτός που είμαι εξ’ αιτίας αυτού που όλοι είμαστε”. Άρθρο του internetnews φιλοξενεί τις απόψεις του αναλυτή Stephen O’Grady, ο οποίος παραθέτει τους λόγους που κάνουν το Ubuntu δημοφιλές:
Ubuntu’s Debian heritage, the fact that it takes advantage of bleeding-edge packages, its- ease of installation and its core Free and Open Source Software values
Μία από τις πρώτες κριτικές για την έκδοση 5.04 εμφανίστηκε στο Thinkgeek. Το Ubuntu μπορεί να είναι καινούρια διανομή, αλλά η ελληνική κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ έσπευσε ήδη να την αγκαλιάσει. Η ελληνική σελίδα της διανομής βρίσκεται εδώ, ενώ οι προσπάθειες της ομάδας ελληνοποίησης της διανομής συντονίζονται από εδώ. Μερικοί από τους πρώτους χρήστες του 5.04 στην Ελλάδα είναι ο Σίμος Ξενιτέλλης, ο Παναγιώτης Βελόνης και ο Γιώργος Κεραμιδάς.
Η εικόνα ISO του Ubuntu 5.04 είναι διαθέσιμη και από ελληνικό mirror.
Δεν είναι φυσικά όλα ρόδινα για την δημοφιλή διανομή με το ανθρωπιστικό μήνυμα.
Ο Matthew Thomas, ένας μηχανικός χρηστικότητας της εταιρείας Canonical που σπονσοράρει το Ubuntu γράφει στο blog του για τα προβλήματα χρηστικότητας (68 τον αριθμό) που βρήκε στο Ubuntu 5.04 μέσα στις πρώτες 48 ώρες χρήσης, με τις ευλογίες του ιδιοκτήτη της, πρώην αστροναύτη Mark Shuttleworth (περίληψη της καριέρας του και link σε συνέντευξη από το Σίμο)! Διαφημιστικό τρικ; Ίσως, αλλά έξυπνο και ευεργετικό για την κοινότητα, καθώς πολλά από τα προβλήματα που περιγράφει ο Thomas, αφορούν όλες τις διανομές του Linux. Η ανοιχτή συζήτηση για τα προβλήματα χρηστικότητας ενός λογισμικού, με τη συμμετοχή χρηστών, είναι ο μόνος τρόπος για να εντοπιστούν και να επιλυθούν, μετά την κυκλοφορία του.
Στο προαναφερθέν άρθρο του internetnews, με τον πιασάρικο τίτλο “Sarge vs. The Hoary Hedgehog?”, o Matt Zimmerman, CTO της διανομής, σχολιάζει την ανταγωνιστική σχέση του Ubuntu με την αναμενόμενη νέα έκδοση του Debian, και απαντά διπλωματικά στις αιτιάσεις ότι το Ubuntu έχει καταστήσει το Debian παρωχημένο:
“Debian absolutely matters. Ubuntu would not have been created without Debian, and our relationship with Debian continues to be of great importance to us,”[..]“While it’s true that part of the appeal of Ubuntu is the availability of more recent stable releases, there is a great deal more to like,” Zimmerman explained. “And I think that its popularity will continue to grow through the Sarge release and beyond.”
Ο ιδρυτής όμως του Debian, Ian Murdoch, δεν κρύβει τους ενδοιασμούς του για την επιτυχία του Ubuntu, και προειδοποιεί για τα προβλήματα συμβατότητας που ενσκήπτουν:
“If anything, Ubuntu’s popularity is a net negative for Debian,” Murdoch told internetnews.com. “It’s diverged so far from Sarge that packages built for Ubuntu often don’t work on Sarge. And given the momentum behind Ubuntu, more and more packages are being built like this. The result is a potential compatibility nightmare.”
Ο Murdoch απευθυνόμενος στον Shuttleworth, σε post στο blog του με τίτλο “Δεν γίνεται να τα βρούμε;”, προτείνει λύση για το πρόβλημα της ασυμβατότητας, που δημιουργείται ανάμεσα στις δύο διανομές:
Provide a Debian compatibility runtime and development environment for Ubuntu, and make the development environment the default environment. That way, when developers build packages on Ubuntu, they can be installed as-is on Debian as well. Provide a Ubuntu-specific development environment too, so developers can take advantage of Ubuntu-specific features that aren’t in Debian yet, but only use those features when you absolutely must. Everyone wins.
Το Debian, που αποτελεί την βάση από την οποία έχουν ξεπηδήσει οι περισσότερες σύγχρονες διανομές του Linux, και ειδικά οι διανομές επιδείξεως (LiveCD), αντιμετωπίζει προβλήματα καθώς η κυκλοφορία της νέας σταθερής έκδοσης με την κωδική ονομασία “Sarge“, έχει καθυστερήσει σημαντικά. Η φιλοσοφία, όμως, του Debian είναι να κυκλοφορεί σταθερές εκδόσεις όταν είναι έτοιμες, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος για την ύπαρξη σταθερής έκδοσης, καθώς το Debian αποτελεί πρωτίστως διανομή αναφοράς (πραγματικά ..canonical, δηλαδή) και οι περισσότεροι χρήστες του αξιοποιούν την τακτικά ανανεώσιμη και αρκετά σταθερή δοκιμαστική διανομή, ή ακόμα και την ασταθή (“sid“), η οποία είναι εντελώς ρευστή και παρουσιάζει τους πιό συχνούς ρυθμούς ανανέωσης από τα περισσότερα λειτουργικά συστήματα. Όπως σημειώνει ο Matthew Garret:
The success of Ubuntu, Skolelinux and other Debian-derived products shows that it’s not required for Debian to release in order to get our code into the world. Indeed, some people have argued that Debian should give up on the idea of releasing at all and instead, Debian should be the infrastructure that other people would use to build projects.
H πρόσφατη εκλογή του εκρηκτικού και δραστήριου Branden Robinson, ώς διαδόχου του μειλίχιου και τυπικού Martin Mitchlmayr, στα ηνία της διανομής αναμένεται να πυροδοτήσει εξελίξεις και αλλαγές στις εσωτερικές της διαδικασίες, που θα έχουν σαν αποτέλεσμα την καλύτερη προσαρμογή στους ρυθμούς της αγοράς.
Όσο κι αν αυτό ακούγεται παράδοξο, προσωπικά, χρησιμοποιώ αποκλειστικά για χρήση σε servers την ασταθή έκδοση του Debian εδώ και μιά πενταετία. Η αυστηρή μεθοδολογία ανάπτυξης και διοχέτευσης που ακολουθείται στο Debian έχει ως αποτέλεσμα να επιτυγχάνονται ανεβασμένα ποσοστά αξιοπιστίας ακόμα και για τις αδοκίμαστες εκδόσεις του λογισμικού. Πιστεύω ότι, με συνετή και προσεκτική διαχείριση και καλές ταχύτητες πρόσβασης στο internet, το sid αποτελεί την πιό ώριμη επιλογή για επαγγελματική χρήση (εκτός από τις mission critical χρήσεις), λόγω της ευελιξίας που προσφέρει, ενώ η δυνατότητα άμεσων και έξυπνων αναβαθμίσεων εξασφαλίζει σε μεγάλο βαθμό την συντηρησιμότητα της εγκατάστασης και την αποτροπή προβλημάτων ασφαλείας.
Για οικιακή χρήση, αν και θα ήθελα να δοκιμάσω κάποια στιγμή το Ubuntu, έχω στραφεί τον τελευταίο καιρό σε μιά άλλη δημοφιλή διανομή, βασισμένη στο sid: η έκδοση 3.3 του SimplyMepis με έχει αφήσει απόλυτα ικανοποιημένο, καθώς συνδυάζει την ευελιξία του Debian με την ευκολία εγκατάστασης (μέσω γραφικού περιβάλλοντος από LiveCD) και διαχείρισης και την καλή υποστήριξη συσκευών. Εν αντιθέσει με το Ubuntu, που βασίζεται στο – πλήρως εξελληνισμένο- Gnome desktop (το οποίο αποτελεί και την κατ’ εξοχήν επιλογή του Debian για γραφικό περιβάλλον), το Mepis χρησιμοποιεί ως βασικό desktop το KDE, η προσπάθεια εξελληνισμού του οποίου ανανέωσε πρόσφατα τις δυνάμεις της. Το Mepis χρησιμοποιεί τα repositories του Debian και παραμένει πιό συμβατό με το sid από το Ubuntu, αν και το kernel compilation θα πρέπει να γίνεται με προσοχή, και ένα apt-get dist-upgrade θα “σπάσει” την εγκατάσταση, μετατρέποντάς την σε απλό sid.
Ο Shuttleworth και ο ιδρυτής του Mepis, Warren Woodford, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της νέας γενιάς επιχειρηματιών του Linux, που προωθούν την υιοθέτηση του Linux desktop από μη τεχνικούς χρήστες, ποντάροντας στην ευχρηστία και στην υποστήριξη, και διευρύνοντας το μερίδιο αγοράς του λειτουργικού συστήματος με ευέλικτα επιχειρηματικά σχέδια, ενώ ταυτόχρονα εμπλέκονται και οι ίδιοι στην τεχνική εξέλιξη του προϊόντος τους, επιστρέφοντας έργο στην κοινότητα.
Ανανέωση (15/4): Κυκλοφόρησε το Ελληνικό GNOME Live CD, βασισμένο στο Ubuntu Live CD, από την ελληνική ομάδα Gnome. Για όσους θέλουν να δοκιμάσουν τo εξελληνισμένo KDE, υπάρχει εδώ και κάποιο καιρό διαθέσιμο το Knoppel, η ελληνική έκδοση της διανομής Live CD Knoppix, από τον Νίκο Νυκτάρη.
