Μιά πόλη, μα ποιά πόλη
Απογευματάκι κι ανοίγει σιγά σιγά το μάτι από το hangover που ακολούθησε την καθ’ όλα επιτυχημένη χτεσινή συνάντηση των bloggers της Θεσσαλονίκης. Ο zpi παίρνει παρουσίες, ο Crazy Monkey κάνει απογραφή των συμβάντων, η discolata της ..κραιπάλης, κι ο Ναυτίλος της διάθεσης. Άντε, και η επόμενη συνάντηση, πανελλήνια!
Γράφει ο Ναυτίλος:
Κάτι κοινοτοπίες μου έρχονται, του στυλ «η ζωή είναι εδώ, είναι αλλού, είναι παντού». Είναι virtual, είναι ψηφιακή, είναι χθόνια και υποχθόνια, έχει γεύση, έχει γέλιο. Είμαστε αυτό που είμαστε όπου κι αν είμαστε όσο κι αν μας «κρύβουν» οι λέξεις άλλο τόσο μας αποκαλύπτουν. «Πάμε να βρούμε κάτι άγνωστους» λέγαμε πριν. «Ρε συ, σαν να τους ήξερα όλους από χρόνια» λές μετά.[..]
Ο παλιός είναι αλλιώς’ αν δοκίμαζα να γράψω κάτι τέτοιο, θα έβγαινε υπερφίαλο και κοινότοπο, αλλά ο Αντρέας το πέτυχε ακριβώς. Ήταν όντως σαν να γνωριζόμασταν όλοι από παλιά, κι αν πήρε λίγη ώρα για να ξεκολλήσει η κουβέντα, ήταν όπως με τις δραστήριες παρέες που έχουν καιρό να βρεθούν. Και κάπου, ξαναβρήκα για λίγο το “υπόγειο ρεύμα” της συνέχειας αυτής της πόλης με τη Θεσσαλονίκη που ήξερα κάποτε. Τον περισσότερο καιρό, μου φαίνεται σαν θύμα ενός ..invasion of the city snatchers, αλλά χτες, η πόλη μου ήταν εκεί.
Η Θεσσαλονίκη είναι πάνω απ’ όλα οι άνθρωποί της (όσοι την έχουν ζήσει, γνωρίζουν πως σε καμία περίπτωση δεν είναι μόνο οι ..natives αυτοί). Οι ad hoc ομάδες (συμφοιτητές, χομπίστες, bloggers) μετασχηματίζονται αυτοστιγμεί γύρω από το τραπέζι μιάς ταβέρνας σε ζωντανές παρέες με δράση και κουβέντα επί παντός επιστητού, κοινές διαδρομές, μνήμες και όνειρα για την πόλη, που σε κάτι τέτοιες στιγμές είναι πάντα το τιμώμενο πρόσωπο.
Σκηνές από παλιότερες, εξίσου ετερόκλητες αλλά καλοτάξιδες παρέες επικαλύπτουν τα δρώμενα’ σχέδια καθελκύονται, ιδέες πέφτουν στο τραπέζι και αντικρούονται, ο σχολιασμός και το πείραγμα δίνουν και παίρνουν, χωρίς όμως παρεξήγηση (δε γίνεται να παρεξηγηθείς με ανθρώπους που γνωρίζεις τόσο λίγο, αλλά σου είναι τόσο οικείοι)’ τα απρόοπτα δίνουν χρώμα, οι ομοιότητες περισσότερες από τις διαφορές, αλλά οι δεύτερες κάνουν την δυναμική ενδιαφέρουσα. Έχει χάρη που οργανώθηκε σε καθημερινή μέρα η συνάντηση, αλλιώς επιβάλλονταν η παραδοσιακή βόλτα με τα πόδια μέχρι την Πορτάρα, για χώνεψη και κατόπτευση του ζωτικού χώρου. Την επόμενη φορά…
Δεκαετίες μετά την παρακμή, η Θεσσαλονίκη συνεχίζει να έχει μιά τεράστια δυναμική και πολύ περισσότερες προσπάθειες για αναγέννηση απ’ όσες στατιστικά θα της αναλογούσαν ξεκίνησαν κι έμειναν στα σκαριά όλα αυτά τα χρόνια (οι πιό πολλές, από τέτοιες παρέες, παρά από δημοτικά συμβούλια). Όσο για παλιότερα, υποπτεύομαι πως μόνο η ιδιοφυία ενός Sergio Leone, και οι αφηγήσεις των γιαγιάδων, που βγάζουν καρέκλες στα σοκάκια της Άνω Πόλης μόλις καλοσυνέψει ο καιρός, θα μπορούσαν να αποτίσουν τον κατάλληλο φόρο τιμής στην αρχαία – ερωτική – μαγική – πολυπολιτισμική φτωχομάνα, που εμείς την ξέρουμε μόνο συμβολικά από τα τουριστικά κλισέ και τα τραγούδια, και που αμυδρά σημάδια της στοιχειώνουν την τσιμεντούπολη.
Ξενιτεμένη πέρυσι για σπουδές φίλη μου επαναλάμβανε διαρκώς μ’ ενθουσιασμό τα σχέδιά της για το πως, όταν με το καλό θα γύριζε από το εξωτερικό, θα κάναμε μαζί την πόλη να ξαναζωντανέψει. Τώρα, την βλέπω παγιδευμένη στις δυσκολίες της καθημερινότητας και με λύπη την προτρέπω να μεταναστεύσει για να μη χαθεί. Κάποιοι άλλοι καρδιακοί φίλοι, σαν τους συνετούς επενδυτές στο χρηματιστήριο, φάγανε με το κουτάλι όσα είχε να τους προσφέρει η άνοιξη της πόλης, και την κοπάνησαν εγκαίρως για άλλα μέρη, όπου τα ψυχικά κέρδη που αποκόμισαν τους βοήθησαν να προκόψουν. Η Θεσσαλονίκη είναι αγκιστρωμένη στο μυαλό, στην καρδιά και στα σχέδιά τους, αλλά δεν θα επιστρέψουν. Έχω αρχίσει να πιστεύω πως η δική τους έκδοση της πόλης είναι πιό αυθεντική από τη δική μου, που έχει ξεφτίσει, και τους χρωστάω χάρη που την κρατάνε ζωντανή όπου κι αν βρίσκονται.
Όσο εύκολα εμπνέει η Θεσσαλονίκη, άλλο τόσο φυλακίζει. Ώρες ώρες, μου φαίνεται σαν αμείλικτος μαγνήτης αξιόλογων ανθρώπων, που μένουν ή επιστρέφουν σ’ αυτή από μιά ανεξήγητη ανάγκη και πείσμα, μόνο και μόνο για να αναταράξουν λίγο το τέλμα και μετά να πετρώσουν. Οι ιστορικοί – αρχαιολόγοι του μέλλοντος, όταν θα κόβουν εγκάρσιες τομές στα πολιτισμικά υποστρώματά της, θα ανακαλύψουν άραγε τα απολιθωμένα ταλέντα και όνειρά μας;
(Αφιερωμένο σε όλες τις παρέες που ανάπνευσαν το όνειρο της Θεσσαλονίκης, κι ειδικά στις δικές μου. You know who you are.)
Στο μυαλό μου, τα ίδια πάντα ερώτηματα: πως μας την κατάντησαν έτσι την πόλη, χωρίς να το πάρουμε χαμπάρι; Πως καταφέρνει να ξαναζωντανεύει απαραλλαχτη, σε κάτι στιγμές όπως οι χτεσινές, και που κρύβεται τον υπόλοιπο καιρό; Θα καταφέρουμε να την επαναφέρουμε / αλλάξουμε ή (είναι που είναι απούσα η γενιά μας από τα κοινά) θα συνθηκολογήσουμε και θα πάρουμε των ομματιών μας γι’ αλλού, αφήνοντας τις επόμενες γενιές να κολλήσουν τα σπασμένα;
The answer is blowin’ in the wind.
Ο Ναυτίλος, πάλι:
Είναι σίγουρο ότι ξεκίνησε κάτι. Κι ας μην ξέρουμε που θα πάει. Και περιοδικά θα βγάλουμε και εφημερίδες και κόμμα θα κάνουμε και νομάρχη θα εκλέξουμε. Αλλά κι αν δεν τα κάνουμε αυτά τα συγκεκριμένα, θα κάνουμε άλλα. Ισως και καλύτερα.
Θέλω να πιστέψω πως μπορούμε.
Δε γαμιέται, το πιστεύω.. Δεν ξοφλήσαμε ακόμα.
Besides, I was always a sucker for (probably) lost, but worthy, causes. Και μην ξεχνάτε: η Θεσσαλονίκη χρειάζεται αναγέννηση, όχι επανάσταση.
Και για ν’ αρχίσουμε με πρακτικές προτάσεις: δεν αφήνουμε, λέω γω, τις κυριλέ δημοτικές συνελεύσεις και τις προεδρευόμενες εκ βάθρων “γιορτές των πολιτών” με τα τρανταχτά ονόματα της διασκέδασης, να σκαρώσουμε ένα flashmob – ταβέρνα, με συνδαιτημόνες όλη την πόλη; Να βρεθούμε φάτσα-κάρτα, να φάμε και να πιούμε, να κοντραριστούμε, να συζητήσουμε για όσα μας απασχολούν (στον Πολύγυρο, το κάνουν κάθε χρόνο με αφορμή τις Απόκριες, και το λένε Κατσιαμάκα). Αν δε μπορούμε να βρούμε αρκετά μεγάλο τραπέζι, τρώμε στο πόδι ή και στο πάτωμα’ από μαρμαρωμένες πλατείες, άλλο τίποτα αυτή η πόλη. Όσο για το κρασί, ας τσοντάρουμε όλοι από λίγο, ρε παιδιά’ όχι να τα σκάμε μόνο στους σουφλέ δημοτικούς φόρους.
Ο Αγγελιοφόρος, για παράδειγμα, ολοκληρώνει την συζήτηση για το μέλλον της πόλης, που ξεκίνησε στις σελίδες της εφημερίδας τον περασμένο μήνα, με ημερίδα ανοιχτής προσέλευσης για τους πολίτες στην αίθουσα του ΕΒΕΘ (Τσιμισκή 29), την ερχόμενη Δευτέρα, 6:30μμ. Ίσως είναι κι αυτή μιά αρχή.
