Apple και Καλιφόρνια εναντίον bloggers
Μετά την τραγελαφική δικαστική επίθεση της Apple τον περασμένο Γενάρη εναντίον ενός BitTorrent downloader για την διαρροή του λειτουργικού Mac OS 10.4, που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων από την κοινότητα και παράγοντες της βιομηχανίας (όπως ο συνιδρυτής της Apple, Steve Wozniak), η εταιρεία τα βάζει τώρα με την διαδικτυακή δημοσιογραφία, προκαλώντας αναστάτωση με τις επιπτώσεις της μήνυσης που υπέβαλε εναντίον τριών bloggers για την αποκάλυψη των πηγών τους, σε υπόθεση διαρροής πληροφοριών για νέα προϊόντα της εταιρείας. Την υπεράσπιση των τριών bloggers ανέλαβε το EFF.
Βάσει του συντάγματος της Καλιφόρνια, που προβλέπει ότι η προστασία των πηγών καλύπτει τους έμμισθους δημοσιογράφους των έντυπων, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών μέσων, ο δικαστής James Kleinberg της κομητείας Santa Clara αποφάσισε σε προκαταρκτικό πόρισμα ότι οι bloggers δεν δικαιούνται της ίδιας προστασίας.
Όπως υπογραμμίζει ο γνωστός δημοσιογράφος Dan Gillmor, η εξέλιξη αυτή αποτελεί μόνο μία από τις πρόσφατες προσπάθειες καταστολής των blogs, καθώς τα οργανωμένα συμφέροντα έχουν αρχίσει να πλήττονται και τα προσωπεία πέφτουν σιγά σιγά:
[..]the California case is just one of several harbingers of trouble for the online journalism world. Another was the deliberate provocation from a member of the Federal Elections Commission, Bradley Smith, who’s a harsh opponent of the McCain-Feingold law regulating campaign finance. He told CNet that current law requires the FEC to regulate the speech of bloggers and other online denizens who dare to discuss politics.
Ο Gillmor διέκοψε πρόσφατα την δημοφιλή του στήλη στην εφημερίδα Mercury News για να αφιερώσει την ενέργειά του σ’ αυτό που ο ίδιος ονομάζει grassroots journalism, δημοσιογραφώντας μέσα από ένα blog (το βιβλίο του “We the Media: Grassroots Journalism by the People, for the People“, διατίθεται δωρεάν με άδεια Creative Commons). Ορίστε πως σχολιάζει την απόφαση του δικαστή Kleinberg:
A judge in California has decided that the sites don’t qualify as “journalism” (AP) under state law and/or the First Amendment. By his bizarre and dangerous standard, I apparently stopped being a journalist the day I left my newspaper job after a quarter-century of writing for newspapers. (Note: At the request of lawyers for the sites, I’ve filed declarations — here (104k PDF) and here (1MB PDF) — saying that in my opinion these sites are performing a journalistic function. I haven’t been paid to do so.)
Η Apple υποστηρίζει ευθέως ότι οι bloggers δεν είναι “γνήσια μέλη του τύπου” όταν αποκαλύπτουν λεπτομέρειες για μελλοντικά προϊόντα.
Ο Declan McCullagh σχολιάζει στο CNET News:
The ability of Bob Woodward and Carl Bernstein to protect Deep Throat led to their famous series of Washington Post articles about the Watergate break-in and subsequently led to President Richard Nixon’s downfall. At the time, Nixon’s Committee for the Re-election of the President tried to compel Woodward and Bernstein to divulge their sources through a lawsuit.Apple Computer is trying to win the argument that Richard Nixon lost. Nixon failed. In a March 1973 decision, U.S. District Judge Charles Richey wrote: “This court cannot blind itself to the possible ‘chilling effect’ the enforcement of these broad subpoenas would have on the flow of information to the press, and so to the public.”
Πρόσφατα τέθηκε υπο αμφισβήτηση στις ΗΠΑ ακόμα και αυτή η παραδοσιακή προστασία που δικαιούνται οι δημοσιογράφοι από το νόμο, στην υπόθεση αποκάλυψης της ταυτότητας ενός πράκτορα της CIA. Οι δημοσιογράφοι Matthew Cooper του περιοδικού Time και Judith Miller των New York Times (η “μαζορέτα του πολέμου“, σύμφωνα με τον Alexander Cockburn του Counterpunch) αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης στην περίπτωση που θα επιμείνουν στην άρνησή τους ν’ αποκαλύψουν τις πηγές τους. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ένα από τα θετικά σημεία που προέκυψαν από αυτή την υπόθεση είναι ότι, στην προσπάθειά τους να αποκλείσουν τους δημοσιογράφους από το κοινό δικαίωμα στην επίκληση της Πρώτης Τροπολογίας (περί ελευθερίας του λόγου), οι δικαστές παραδέχονται έμμεσα ότι και οι bloggers θα έπρεπε ίσως να δικαιούνται τέτοιας προστασίας. Ελλείψει πορίσματος από το ομοσπονδιακό δικαστήριο, αν το προκαταρκτικό πόρισμα του δικαστή Kleinberg υιοθετηθεί σαν τελικό, η Apple θα έχει δημιουργήσει ένα επικίνδυνο νομικό προηγούμενο εναντίον των tech bloggers, στην πάλαι ποτέ Μέκκα της πληροφορικής. Ενδιαφέρον, πάντως, αποτελεί το γεγονός ότι από τον Ιούλιο του 2003, οι αμερικάνοι bloggers ίσως χαίρουν μεγαλύτερης νομικής προστασία από κατηγορίες συκοφαντικής δυσφήμησης, σε σχέση με τα συμβατικά μέσα.
Κι εγώ που νόμιζα ότι αυτό το θέμα είχε λυθεί στις ΗΠΑ από την εποχή του Lou Grant..
Θα μου πείτε, τι μας νοιάζει εμάς τι ζόρια τραβάει η ελευθερία του λόγου στην Αμερική, και συγκεκριμένα στην Καλιφόρνια. Δυστυχώς, όπως αποδεικνύεται τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη ευθυγραμμίζεται ταχύτατα με τις αμερικανικές πολιτικές σε θέματα που άπτονται των νέων τεχνολογιών.
Όσον αφορά την Ελλάδα, οι μηνύσεις για συκοφαντική δυσφήμηση εναντίον δημοσιογράφων είναι κοινός τόπος, και δεν γίνεται διάκριση του μέσου (διαδίκτυο) στον νόμο. Όπως επισημαίνει η Παγκόσμια Ομοσπονδία Δημοσιογράφων, στην χώρα μας δεν υπάρχει πρόβλεψη δια νόμου για την προστασία των δημοσιογραφικών πηγών. Η ΕΣΗΕΜΘ υπογραμμίζει ότι παρά την υιοθέτηση της εισήγησης R (2000) 7 με τίτλο “σχετικά με το δικαίωμα των δημοσιογράφων να μην αποκαλύπτουν τις πηγές πληροφοριών τους” από το Συμβούλιο της Ευρώπης, παρατηρείται αυξανόμενη τάση των ευρωπαϊκών αρχών να παρενοχλούν δημοσιογράφους που διενεργούν έρευνες σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Η πρόσφατη αναβάθμιση της Ελλάδας στα κατάστιχα του Freedom House, από την τελευταία θέση των ελευθέρων χωρών όπου βρίσκονταν μέχρι πριν λίγα χρόνια, δεν προκαλεί ιδιαίτερη ανακούφιση όταν διαπιστώνει κανείς ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να φιγουράρουν στην κορυφή του πίνακα των ελεύθερων χωρών.
(To Reality Tape ρίχνει μιά κριτική ματιά με χιούμορ στο θέμα.)
