Τα θέλγητρα της επιστημονικής φαντασίας
Τι είναι άραγε αυτό που τραβάει το ενδιαφέρον μας σ’ένα λογοτεχνικό είδος με τόσα διαφορετικά στοιχεία, αλλά και τόσο κλισαρισμένο εκ πρώτης όψεως (τουλάχιστον για τους απ’ έξω); Μιά πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση στο φόρουμ του RPGNet..
Γράφει η Bunnydragon:
Oloi upothetw tha exete diavasei kati apo science fiction, alloi ligotera ki alloi perissotera – i estw tha exete dei sci fi tainies. Ti einai omws auto pou zitate apo mia science fiction istoria, perissotero apo otidipote allo?
Einai i pistotita se epistimonika facts, i sigouria oti, me ta twrina epistimonika dedomena, auto pou ginetai einai thewritika efikto?
Einai i dimiourgia kosmwn kaluterwn apo ton diko mas, sto makrino mellon?
Einai oi dunatotites pou tha mporousan na exoun oi epomenes genies?
Einai oi filosofikes, politikes kai koinwnikes idees kai kritikes dosmenes mesa apo mia istoria, upervallontas stoixeia apo tin uparxousa pragmatikotita to make a point?
Einai o tropos grafis px tis xrusis epoxis tis sci fi, i kapoiou eidikou eidous sci fi, i aisthitiki kapoiou suggrafea i kapoias “sxolis”?
Einai kapoio stoixeio i kapoia sugkekrimeni idea, apo ta diastimoploia kai ta astra mexri ta taksidia sto xrono i ta paraksena gadgets, pou gia kapoion agnwsto kai se sas logo sas elkuoun? Oso ki an sas aggizei i epistimoniki fantasia, ligo i polu, sunolika i mono kapoia meri tis, thelw tin proswpiki sas marturia ws anagnwstes, thelw na mathw ti agapate ap autin kai giati. Kai fusika, molis akoustoun kapoies apantiseis, tha dwsw ki egw tin diki mou an thelete na tin akousete.So, let’s talk about sci fi.
Φυσικά, δε μπόρεσα να αντισταθώ..
Δύσκολο κι αχανές θέμα πιάσαμε.. μπορώ να μιλάω επι ώρες για SF, αλλά θα προσπαθήσω να περιοριστώ.
Κατ’αρχήν, η βιβλιοθήκη μου είναι γεμάτη με βιβλία SF που δεν έχω διαβάσει ακόμα, κι αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά θα δει πως είναι όλα από 2-3 συγκεκριμένα subgenres (πχ. space opera, cyberpunk). Αυτό σημαίνει πως μερικά είδη παίρνουν αμέσως bonus, έτσι που άνετα μπορώ να διαβάσω και μετριότερα βιβλία αν όμως εκτυλίσσονται σε settings που μου αρέσουν (πχ. πρέπει να είμαι από τους λίγους που βρίσκουν το Night’s Dawn trilogy του Hamilton δύσπεπτο, αλλά θα διαβάσω ότι βγάλει ο τύπος γιατί μ’αρέσει ο τρόπος που οραματίζεται και χρησιμοποιεί την τεχνολογία). Από την άλλη, πέφτουν στα χέρια μου από το πουθενά κάτι τίτλοι που ουδεμιά σχέση μπορεί να έχουν με τα γούστα μου, κι όμως με κερδίζουν με την ποιότητά τους. Παράδειγμα, το Only Forward του Marshal Smith, απερίγραπτο μείγμα utopian SF με εφιάλτες τύπου Barker, με άφησε αμήχανο σε πρώτη φάση, αλλά μετά δε μπορούσα να ξεκολλήσω.
Το ζήτημα είναι ότι όλοι έχουμε πάνω κάτω εγκαθιδρυμένα γούστα, και μάλιστα σε πολύ συγκεκριμένο βαθμό (“έχετε κάτι σε space opera, με quantum entanglement, nanoengineering, και πολιτικές ίντριγκες αθανάτων;”), με συνέπεια τα ..αδέσποτα διαμάντια να περνάνε απαρατήρητα. Που και που, όμως, έρχονται κάτι μάστορες (πχ. Gaiman, Straczynski, Stephenson, Ellis, Simmons) που καταφέρνουν να δέσουν όλα τα καλά μαζί (ιστορία, setting, props, δράση, χαρακτήρες, διαλόγους και προβληματισμό) και μας επαναφέρουν στον ..ίσιο δρόμο. Ευτυχώς, η αδιαφιλονίκητη ποιότητα στο storytelling, από τις εποχές του Ομήρου και του Shakespeare κερδίζει ακόμα το κοινό. Ίσως την αναγνωρίζουν τα ίδια μας τα γονίδια, τι να πώ. Όσο για το αναπόφευκτο ερώτημα: γιατί SF κι όχι πχ. βουκολικό μυθιστόρημα, η απάντηση για μένα είναι απλή: η SF (και το fantasy, σε κάπως μικρότερο βαθμό) αναγκάζει το συγγραφέα να στύψει το μυαλό του, να κάνει έρευνα και να χτίσει ένα κόσμο με συνέπεια, και γύρω του, μια συναρπαστική μυθοπλασία. Πλέον δεν περνάν τα εύκολα hyperspace jumps και τα ..generic blasters, πολλοί αναγνώστες έχουν PhD στην Κβαντομηχανική και τα lasers παίζουν τραγούδια στο σαλόνι μας. H SF ήταν πάντα η ..Formula 1 της λογοτεχνίας: οι τρελοί πιλότοι της δοκιμάζουν τις ιδέες που αύριο θα κάνουν τον κόσμο όλων μας καλύτερο.
Κακή συνήθεια αυτή να κάνω διαρκώς quote τον εαυτό μου από άλλα forum, αλλά τα θέματα είναι ενδιαφέροντα και τουλάχιστον ξέρω που θα ανατρέξω την επόμενη φορά που θα προκύψει το ερώτημα.
